Η 11η Σεπτεμβρίου μέσα από τη λογοτεχνία – 5 βιβλία για τη μέρα που «άλλαξε ο κόσμος» | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Είκοσι πέντε χρόνια μετά την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων, η 11η Σεπτεμβρίου του 2001 εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο λογοτεχνικοποιημένα γεγονότα της σύγχρονης ιστορίας. Από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 2000 μέχρι σήμερα, μυθιστοριογράφοι και δοκιμιογράφοι επιστρέφουν στην ημέρα που «άλλαξε τον κόσμο», όχι για να εξηγήσουν τα αίτια της τρομοκρατικής επίθεσης, αλλά για να καταγράψουν το ανθρώπινο αποτύπωμά της. Πέντε βιβλία ξεχωρίζουν ως τα πιο αντιπροσωπευτικά παραδείγματα αυτής της λογοτεχνικής ενασχόλησης.

Η λογοτεχνία της 11ης Σεπτεμβρίου δεν είναι ενιαίο είδος. Περιλαμβάνει άμεσες μαρτυρίες, όπως το «Extremely Loud & Incredibly Close» του Τζόναθαν Σάφραν Φόερ, όπου ένα εννιάχρονο αγόρι αναζητά νόημα μέσα από μια κλειδαριά που άφησε ο πατέρας του. Περιλαμβάνει επίσης πιο αποστασιοποιημένες ματιές, όπως το «Netherland» του Τζόζεφ Ο’Νιλ, που χρησιμοποιεί το κρίκετ της Νέας Υόρκης για να μιλήσει για την πολυπολιτισμικότητα και την απώλεια. Το «The Reluctant Fundamentalist» του Μοχσίν Χαμίντ αντιστρέφει την οπτική γωνία, θέτοντας ερωτήματα για την ταυτότητα και την προκατάληψη μετά την επίθεση. Στη δοκιμιογραφία, το «American Ground» του Γουίλιαμ Λάνγκεβις παραμένει μια από τις πιο ψύχραιμες καταγραφές της κατάρρευσης και της εκκαθάρισης του χώρου. Τέλος, το «Ημέρα» του Μάικλ Κάνινγχαμ, αν και πιο πρόσφατο, επιστρέφει στο τραύμα μέσα από τρεις διαφορετικές χρονιές, δείχνοντας πώς η μνήμη της ημέρας διαστέλλεται και συρρικνώνεται ανάλογα με την προσωπική εμπειρία.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η λογοτεχνία της 11ης Σεπτεμβρίου δεν επιδιώκει την ερμηνεία της τρομοκρατίας, αλλά την καταγραφή του πένθους, της απώλειας και της καθημερινής ζωής μετά την καταστροφή.
• Πολλά από αυτά τα βιβλία γράφτηκαν σε απόσταση ετών από τα γεγονότα, γεγονός που τους επιτρέπει να αποφύγουν τη συναισθηματική φόρτιση της στιγμής και να εστιάσουν στη μακροπρόθεσμη μνήμη.
• Η ελληνική εκδοτική αγορά έχει μεταφράσει τα περισσότερα από αυτά τα έργα, καθιστώντας τα προσβάσιμα στο ελληνικό κοινό που επιθυμεί να προσεγγίσει την 11η Σεπτεμβρίου πέρα από τα ειδησεογραφικά αρχεία.

Γιατί έχει σημασία: Καθώς οι αυτόπτες μάρτυρες λιγοστεύουν και η ημέρα απομακρύνεται από το παρόν, η λογοτεχνία αναλαμβάνει τον ρόλο του συλλογικού αρχείου. Δεν προσφέρει απαντήσεις για το ποιος και γιατί, αλλά διατηρεί ζωντανή την εμπειρία του τραύματος, της αλληλεγγύης και της αμφιβολίας. Σε μια εποχή που η 11η Σεπτεμβρίου κινδυνεύει να γίνει απλή επέτειος ή ιδεολογικό εργαλείο, τα πέντε αυτά βιβλία υπενθυμίζουν ότι πίσω από τα γεγονότα υπάρχουν άνθρωποι που έζησαν, έχασαν και προσπάθησαν να αφηγηθούν.