Ισπανία: «Όχι της Γερουσίας στην επικύρωση της συνθήκης φιλίας με τη Γαλλία – Τι προβλέπει η συνθήκη

Lead: Η ισπανική Γερουσία απέρριψε την επικύρωση της συνθήκης φιλίας και συνεργασίας με τη Γαλλία, τη στιγμή που ο Εμανουέλ Μακρόν βρισκόταν στη Μαδρίτη για επίσημη επίσκεψη. Το γεγονός συνιστά σπάνια πολιτική ταπείνωση για την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ και αναδεικνύει πόσο εύθραυστη παραμένει η κοινοβουλευτική πλειοψηφία της, ακόμη και σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής που παραδοσιακά συγκεντρώνουν ευρύτερη συναίνεση.

Η απόρριψη δεν προήλθε από ουσιαστική διαφωνία επί του περιεχομένου της συνθήκης, αλλά από την πολιτική αριθμητική της Άνω Βουλής. Στη Γερουσία, όπου το Λαϊκό Κόμμα διαθέτει σταθερή πλειοψηφία, η ψηφοφορία μετατράπηκε σε πεδίο αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση συνασπισμού. Πρόκειται για μια θεσμική ιδιαιτερότητα του ισπανικού συστήματος: η Γερουσία μπορεί να μπλοκάρει ή να τροποποιήσει νομοθετήματα, αλλά το Κογκρέσο των Αντιπροσώπων έχει τη δυνατότητα να υπερψηφίσει την αρχική διατύπωση, παρακάμπτοντας το βέτο. Αυτό σημαίνει ότι η συνθήκη δεν είναι νεκρή, αλλά η πολιτική ζημιά είναι ήδη συντελεσμένη.

Η συνθήκη φιλίας και συνεργασίας Ισπανίας-Γαλλίας, που υπεγράφη το 2023 στη Βαρκελώνη, αποσκοπεί στη θεσμοθέτηση τακτικών διακυβερνητικών συνόδων, στην ενίσχυση της συνεργασίας σε άμυνα, ενέργεια, μετανάστευση και διασυνοριακές υποδομές, καθώς και στη διαμόρφωση κοινής θέσης σε ευρωπαϊκά ζητήματα. Είναι, ουσιαστικά, το αντίστοιχο της γαλλο-γερμανικής συνθήκης των Ελιζέ, με στόχο να εδραιώσει τον άξονα Παρισίων-Μαδρίτης ως πυλώνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας. Η Γαλλία επιδιώκει σταθερό εταίρο στον Νότο, ενώ η Ισπανία διεκδικεί αναβαθμισμένο ρόλο στα ευρωπαϊκά κέντρα αποφάσεων.

Το χρονικό σημείο της απόρριψης είναι εξαιρετικά άβολο. Ο Μακρόν πραγματοποιούσε επίσκεψη με στόχο την ενίσχυση των διμερών σχέσεων, και η γαλλική πλευρά είδε τη Γερουσία να απορρίπτει τη συνθήκη εν μέσω των επαφών του. Διπλωματικά, η κίνηση ερμηνεύεται ως μήνυμα εσωτερικής πολιτικής κατανάλωσης, όχι ως στροφή κατά της Γαλλίας, αλλά η διάκριση αυτή δεν είναι πάντα εύκολη στη διεθνή σκηνή. Ο Σάντσεθ καλείται τώρα να διαχειριστεί τόσο το εσωτερικό πολιτικό κόστος όσο και την ανάγκη διατήρησης της αξιοπιστίας της χώρας ως σταθερού εταίρου.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Γερουσία απέρριψε τη συνθήκη λόγω της πλειοψηφίας του Λαϊκού Κόμματος, όχι λόγω ουσιαστικών ενστάσεων επί του κειμένου.
• Το Κογκρέσο μπορεί να υπερψηφίσει τη συνθήκη και να παρακάμψει τη Γερουσία, οπότε η απόρριψη ενδέχεται να μην είναι οριστική.
• Η συνθήκη προβλέπει τακτικές συνόδους, συνεργασία σε άμυνα, ενέργεια και μετανάστευση, και κοινή ευρωπαϊκή δράση.

Γιατί έχει σημασία: Η απόρριψη αναδεικνύει ότι ακόμη και η εξωτερική πολιτική έχει μετατραπεί σε εργαλείο κομματικής αντιπαράθεσης στην Ισπανία. Για την Ευρώπη, το επεισόδιο θέτει ερωτήματα για τη σταθερότητα των διμερών δεσμεύσεων και για το κατά πόσο ο άξονας Μαδρίτης-Παρισίων μπορεί να λειτουργήσει ως αξιόπιστος πυλώνας στρατηγικής αυτονομίας, όταν η εσωτερική πολιτική δυναμική κάθε χώρας μπορεί να ανατρέψει θεσμικές συμφωνίες τη στιγμή ακριβώς της επικύρωσής τους.