Αναβάλλονται επ’ αόριστον οι προεδρικές και βουλευτικές εκλογές στην Αίτή λόγω της βίας των συμμοριών

Lead: Σε μια απόφαση που αποτυπώνει με τον πιο γλαφυρό τρόπο την κατάρρευση της κρατικής εξουσίας στην Αίτή, οι αρχές της χώρας ανακοίνωσαν την επ’ αόριστον αναβολή των προεδρικών και βουλευτικών εκλογών, οι οποίες ήταν προγραμματισμένες για τις 13 Δεκεμβρίου. Αιτία δεν είναι τεχνικά προβλήματα ή πολιτικές διαφωνίες, αλλά η αδυναμία διεξαγωγής οποιασδήποτε εκλογικής διαδικασίας υπό το καθεστώς τρόμου που επιβάλλουν οι ένοπλες συμμορίες, οι οποίες ελέγχουν πλέον το μεγαλύτερο μέρος της πρωτεύουσας Πορτ-ο-Πρενς και δεκάδες ακόμη περιοχές της χώρας.

Η αναβολή δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία. Τους τελευταίους μήνες, η κατάσταση ασφαλείας στην Αίτή έχει επιδεινωθεί δραματικά, με τις συμμορίες να έχουν μετατραπεί σε παράλληλη εξουσία που επιβάλλει φόρους, ελέγχει λιμάνια, δρόμους και αγορές, και εξαπολύει επιθέσεις εναντίον αστυνομικών τμημάτων και κρατικών υποδομών. Η εκλογική επιτροπή είχε προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια ούτε των ψηφοφόρων ούτε των εκλογικών αντιπροσώπων, πόσω μάλλον τη μεταφορά εκλογικού υλικού σε απομακρυσμένες περιφέρειες. Το νέο εκλογικό χρονοδιάγραμμα, όπως ανακοινώθηκε, θα καθοριστεί σε μεταγενέστερο στάδιο, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζεται συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντας – γεγονός που τροφοδοτεί εύλογα σενάρια παρατεταμένης πολιτικής εκκρεμότητας.

Η εξέλιξη αυτή εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τη σταθερότητα της χώρας. Η Αίτή βρίσκεται εδώ και χρόνια χωρίς λειτουργικό κοινοβούλιο και με προσωρινή ηγεσία, ενώ η διεθνής κοινότητα – με επικεφαλής την Κένυα και άλλες χώρες της Καραϊβικής – έχει αναπτύξει πολυεθνική αστυνομική δύναμη που μέχρι στιγμής δεν έχει καταφέρει να ανατρέψει το κλίμα ατιμωρησίας. Χωρίς εκλογές, η πολιτική νομιμοποίηση της μεταβατικής κυβέρνησης φθίνει, ενώ οι συμμορίες ενισχύουν τη διαπραγματευτική τους θέση, διεκδικώντας de facto αναγνώριση ως πολιτικοί παράγοντες. Παράλληλα, η ανθρωπιστική κρίση βαθαίνει: εκατοντάδες χιλιάδες εκτοπισμένοι, επισιτιστική ανασφάλεια και κατάρρευση των βασικών υπηρεσιών υγείας και εκπαίδευσης συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο πρώτος γύρος των εκλογών ήταν προγραμματισμένος για τις 13 Δεκεμβρίου, αλλά αναβλήθηκε επ’ αόριστον λόγω της βίας των συμμοριών.
• Νέο εκλογικό χρονοδιάγραμμα θα ανακοινωθεί αργότερα, χωρίς να έχει προσδιοριστεί ημερομηνία – γεγονός που παρατείνει την πολιτική αβεβαιότητα.
• Οι συμμορίες ελέγχουν μεγάλο μέρος της χώρας, καθιστώντας πρακτικά αδύνατη τη διεξαγωγή ασφαλούς ψηφοφορίας.

Γιατί έχει σημασία: Η αναβολή των εκλογών στην Αίτή δεν είναι απλώς μια διαδικαστική εκκρεμότητα. Σηματοδοτεί την οριστική μετάθεση της ελπίδας για πολιτική επιστροφή στην κανονικότητα, σε μια χώρα όπου η βία έχει γίνει το βασικό νόμισμα εξουσίας. Όσο η διεθνής κοινότητα περιορίζεται σε δηλώσεις ανησυχίας και η μεταβατική κυβέρνηση δεν μπορεί να επιβάλει την ισχύ του κράτους, τόσο πιο βαθιά ριζώνει το καθεστώς των συμμοριών. Η Αίτή κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα κράτος-φάντασμα, όπου οι κάλπες σιωπούν και τα όπλα αποφασίζουν.