Κι όμως, είμαστε ακόμη εδώ | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η διαβούλευση για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική στη Θεσσαλία ανέδειξε κάτι που συχνά μένει στα χαρτιά: ότι ο σχεδιασμός «από τα κάτω» δεν είναι ούτε σύνθημα ούτε μια τυπική ψηφιακή άσκηση συμμετοχής. Είναι γνώση που παράγεται στο χωράφι, διαφωνία που εκφράζεται ανοιχτά, σύγκρουση συμφερόντων και, στο τέλος, συλλογική ευθύνη για το μέλλον ενός τόπου που ζει και αναπνέει μέσα από τη γη του.

Η Θεσσαλία αποτελεί εδώ και δεκαετίες τον αγροτικό καθρέφτη της χώρας. Στους κάμπους της παράγεται σχεδόν το ένα τρίτο της φυτικής παραγωγής, ενώ οι κτηνοτρόφοι των ορεινών όγκων κρατούν ζωντανές περιοχές που διαφορετικά θα είχαν ερημώσει. Η συζήτηση για τη νέα ΚΑΠ δεν αφορά λοιπόν μόνο επιδοτήσεις ή κονδύλια. Αφορά το μοντέλο παραγωγής που θα κληροδοτήσουμε στην επόμενη γενιά: εντατικό ή βιώσιμο, εξαρτημένο από τις εισαγωγές ή αυτάρκες, συγκεντρωτικό ή δίκαιο.

Το κρίσιμο σημείο της διαβούλευσης ήταν η ίδια η διαδικασία. Όταν οι αγρότες κάθονται στο ίδιο τραπέζι με περιβαλλοντικές οργανώσεις, επιστήμονες και τοπικούς φορείς, οι αντιθέσεις δεν κρύβονται — βγαίνουν στην επιφάνεια. Και αυτό είναι υγιές. Η σύγκρουση απόψεων για τα νιτρορρυπαντικά, τη διαχείριση των υδάτων, τη βιωσιμότητα των μικρών εκμεταλλεύσεων ή τη στήριξη των νέων αγροτών δεν είναι εμπόδιο. Είναι η πρώτη ύλη μιας πολιτικής που μπορεί να εφαρμοστεί, γιατί θα την έχουν συνδιαμορφώσει όσοι καλούνται να τη ζήσουν.

Η ψηφιακή διάσταση της διαβούλευσης πρόσθεσε ένα ακόμη επίπεδο: τη δυνατότητα συμμετοχής σε ανθρώπους που δεν μπορούν να είναι σωματικά παρόντες. Ωστόσο, η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Χωρίς ουσιαστική πρόσβαση, χωρίς εκπαίδευση και χωρίς τη βούληση να ακουστούν οι μικρότεροι, η ψηφιακή συμμετοχή κινδυνεύει να αναπαράγει τις ίδιες ανισότητες που υποτίθεται ότι διορθώνει.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η διαβούλευση για τη νέα ΚΑΠ στη Θεσσαλία ανέδειξε τη σημασία του σχεδιασμού «από τα κάτω», με ενεργό ρόλο των τοπικών παραγωγών.
• Οι συγκρούσεις συμφερόντων και απόψεων δεν αποτελούν αδυναμία, αλλά απαραίτητο στοιχείο για βιώσιμες και εφαρμόσιμες πολιτικές.
• Η ψηφιακή συμμετοχή μπορεί να διευρύνει τη διαβούλευση, αρκεί να συνοδεύεται από ισότιμη πρόσβαση και εκπαίδευση.

Γιατί έχει σημασία: Η Θεσσαλία δεν είναι απλώς μια περιφέρεια. Είναι το τεστ για το αν η Ευρώπη μπορεί να μετατρέψει τη γραφειοκρατία της ΚΑΠ σε ζωντανή πολιτική για τη γη, τους ανθρώπους και το μέλλον τους. Αν η διαβούλευση καταφέρει να μεταφράσει τη σύγκρουση σε συλλογική ευθύνη, τότε το «είμαστε ακόμη εδώ» δεν θα είναι διαπίστωση αντοχής, αλλά δήλωση προοπτικής.