Απαγόρευση μακιγιάζ και βαμμένων νυχιών στα σχολεία του Περού προωθεί η κυβέρνηση, αντιδράσεις για τα μέτρα

Lead: Η κυβέρνηση της Ντίνας Μπολουάρτε στο Περού προωθεί ένα πακέτο μέτρων που επαναφέρει τον βαθμό διαγωγής, τις αποβολές και απαγορεύσεις στην εμφάνιση των μαθητών — από το μακιγιάζ και τα βαμμένα νύχια έως συγκεκριμένα χτενίσματα. Τα μέτρα, που παρουσιάζονται ως αποκατάσταση της πειθαρχίας στα σχολεία, έχουν πυροδοτήσει έντονη αντιπαράθεση, με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να κάνουν λόγο για λαϊκιστικές και αυταρχικές πρακτικές που στοχοποιούν κυρίως τα κορίτσια.

Το υπουργείο Παιδείας υποστηρίζει ότι οι αλλαγές αποσκοπούν στη μείωση της σχολικής βίας και στη βελτίωση του μαθησιακού περιβάλλοντος, επαναφέροντας εργαλεία που είχαν καταργηθεί τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, η επαναφορά του βαθμού διαγωγής δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια: πρόκειται για μηχανισμό που μπορεί να επηρεάσει τη μετεγγραφή, τη συμμετοχή σε σχολικές δραστηριότητες ακόμη και την πρόσβαση σε υποτροφίες. Παράλληλα, οι διατάξεις για την εμφάνιση θέτουν το ερώτημα ποιος ορίζει το «πρέπον» και με ποια κριτήρια. Εκπαιδευτικοί σύλλογοι επισημαίνουν ότι τέτοιοι κανονισμοί συχνά εφαρμόζονται άνισα, πλήττοντας δυσανάλογα μαθήτριες από φτωχότερα στρώματα, ενώ δεν αντιμετωπίζουν τις ρίζες της σχολικής αποτυχίας ή της βίας. Κριτικοί σημειώνουν ακόμη ότι η συζήτηση για «αποκατάσταση της τάξης» λειτουργεί ως αντιπερισπασμός από δομικά προβλήματα, όπως η υποχρηματοδότηση, οι ελλείψεις εκπαιδευτικών και τα χαμηλά μαθησιακά αποτελέσματα. Σε μια χώρα με βαθιές κοινωνικές ανισότητες, η έμφαση στην εμφάνιση και τη συμμόρφωση μπορεί να ενισχύσει την αποξένωση των εφήβων αντί να καλλιεργήσει κουλτούρα σεβασμού. Η αντιπαράθεση δείχνει επίσης την ευρύτερη πολιτική δυναμική: η κυβέρνηση επιχειρεί να κερδίσει συντηρητικό ακροατήριο με συμβολικές μάχες, την ώρα που η δημόσια συζήτηση για τα δικαιώματα των παιδιών και την ισότητα των φύλων στην εκπαίδευση παραμένει ανοιχτή και φορτισμένη.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Τα μέτρα επαναφέρουν τον βαθμό διαγωγής και τις αποβολές, εργαλεία που είχαν ατονήσει, με άμεσο αντίκτυπο στη σχολική πορεία των μαθητών.
• Οι απαγορεύσεις για μακιγιάζ, βαμμένα νύχια και εμφάνιση επικρίνονται ως άνισες και έμφυλες, καθώς πλήττουν κυρίως μαθήτριες.
• Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων χαρακτηρίζουν τα μέτρα λαϊκιστικά και αυταρχικά, ζητώντας αντ’ αυτών πολιτικές στήριξης και συμπερίληψης.

Γιατί έχει σημασία: Η υπόθεση του Περού δεν αφορά μόνο εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες. Αγγίζει το κεντρικό ερώτημα αν το σχολείο οφείλει να πειθαρχεί τα σώματα και τις εμφανίσεις των παιδιών ή να χτίζει εμπιστοσύνη, κριτική σκέψη και ίσες ευκαιρίες. Όταν η συμμόρφωση μπαίνει πάνω από τη μάθηση, η εκπαίδευση κινδυνεύει να γίνει εργαλείο κοινωνικού ελέγχου αντί για μοχλός χειραφέτησης.