«Ανοιχτή» σε τριμερή συνάντηση ΗΠΑ – Ρωσίας – Κίνας δηλώνει η Μόσχα | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η Μόσχα αφήνει ανοιχτή την πόρτα για μια άνευ προηγουμένου τριμερή συνάντηση κορυφής ανάμεσα σε Ρωσία, Ηνωμένες Πολιτείες και Κίνα, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες αναδιατάσσονται ραγδαία. Το μήνυμα του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Ριάμπκοφ δεν αποτελεί διπλωματική τυπικότητα, αλλά στρατηγική κίνηση με πολλαπλούς αποδέκτες, τόσο στην Ουάσινγκτον όσο και στο Πεκίνο.

Η δήλωση Ριάμπκοφ έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι ΗΠΑ επιχειρούν να σταθεροποιήσουν ένα μέτωπο αποκλιμάκωσης με τη Ρωσία, ενώ ταυτόχρονα διατηρούν σκληρή στάση απέναντι στην Κίνα σε ζητήματα εμπορίου και τεχνολογίας. Η πρόταση για τριμερή διάλογο, ωστόσο, υποδηλώνει ότι η Μόσχα επιδιώκει να αποφύγει την παγίωση ενός διπολικού σχήματος «Δύση εναντίον Ανατολής», όπου θα ήταν υποχρεωμένη να επιλέξει πλευρά. Αντίθετα, το Κρεμλίνο φαίνεται να προωθεί ένα πολυπολικό μοντέλο διαπραγμάτευσης, όπου η Ρωσία θα λειτουργεί ως γέφυρα ή ακόμη και ως ρυθμιστής μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων.

Από στρατηγικής άποψης, η κίνηση αυτή εξυπηρετεί τρεις στόχους. Πρώτον, δοκιμάζει την πρόθεση της νέας αμερικανικής κυβέρνησης να εμπλακεί σε ουσιαστικό διάλογο χωρίς προϋποθέσεις. Δεύτερον, στέλνει σήμα στο Πεκίνο ότι η Μόσχα δεν θεωρεί δεδομένη τη συμμαχία της, διατηρώντας έτσι διαπραγματευτικό χώρο. Τρίτον, επιχειρεί να επαναφέρει τη Ρωσία στο κέντρο των παγκόσμιων εξελίξεων, ακυρώνοντας την εικόνα απομόνωσης που καλλιεργήθηκε μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι μια τέτοια συνάντηση παραμένει εξαιρετικά δύσκολη στην υλοποίησή της. Οι διαφωνίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου για την Ταϊβάν, τα ημιαγωγικά και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι βαθιές, ενώ η Ρωσία εξακολουθεί να βρίσκεται υπό το καθεστώς διεθνών κυρώσεων. Η προοπτική μιας τριμερούς συνόδου, επομένως, μοιάζει περισσότερο με διπλωματικό επικοινωνιακό ελιγμό παρά με άμεσα υλοποιήσιμο σχέδιο. Η Μόσχα, άλλωστε, έχει επανειλημμένα χρησιμοποιήσει τέτοιες δηλώσεις για να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση ενόψει πιθανών διμερών επαφών με την Ουάσινγκτον.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Ρωσία επιδιώκει να αναδειχθεί σε ισότιμο πόλο σε ένα τριγωνικό σχήμα διαλόγου, αποφεύγοντας τον ρόλο του «εξαρτημένου εταίρου» της Κίνας.
• Το άνοιγμα προς τις ΗΠΑ ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι το Κρεμλίνο επιθυμεί σταδιακή αποκλιμάκωση της διεθνούς απομόνωσης, χωρίς όμως να θυσιάσει τα συμφέροντά του στην Ουκρανία.
• Η αντίδραση του Λευκού Οίκου και του Πεκίνου θα καθορίσει αν αυτή η δήλωση θα παραμείνει ρητορική ή θα εξελιχθεί σε πραγματική διπλωματική πρωτοβουλία.

Γιατί έχει σημασία: Η πρόταση της Μόσχας επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα του νέου παγκόσμιου συσχετισμού δυνάμεων. Αν οι τρεις μεγάλες δυνάμεις καθίσουν στο ίδιο τραπέζι, θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την αρχή ενός νέου συστήματος ασφαλείας, όπου οι περιφερειακές κρίσεις θα αντιμετωπίζονται μέσω άμεσων διαβουλεύσεων μεταξύ των πρωταγωνιστών. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, μια τέτοια εξέλιξη θα άλλαζε άρδην τα δεδομένα, καθώς θα περιόριζε τον ρόλο της ΕΕ ως διαμεσολαβητή και θα ανέδειξε νέες ισορροπίες που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια. Η διπλωματική σκακιέρα, λοιπόν, ετοιμάζεται για μια παρτίδα όπου οι κινήσεις είναι απρόβλεπτες.