Πτώση Phantom στην Τανάγρα: «Κλειδί» οι συνομιλίες με τον πύργο ελέγχου – Τι δείχνουν τα πρώτα στοιχεία

Lead: Η συντριβή του εκπαιδευτικού αεροσκάφους F-4 Phantom στην περιοχή της Τανάγρας, το απόγευμα της Δευτέρας, έχει προκαλέσει βαθύ προβληματισμό στις Ένοπλες Δυνάμεις, με τα πρώτα στοιχεία να αναδεικνύουν δύο κρίσιμα ζητήματα: την έλλειψη χρόνου για ενεργοποίηση του συστήματος εκτίναξης και την πιθανή προσπάθεια των δύο χειριστών να αποτρέψουν τα χειρότερα, κατευθύνοντας το μοιραίο αεροσκάφος μακριά από κατοικημένες περιοχές και πλήθος κόσμου.

Οι έρευνες των αρμοδίων αρχών επικεντρώνονται τώρα στις συνομιλίες με τον πύργο ελέγχου της 114 Πτέρυγας Μάχης, οι οποίες αναμένεται να ρίξουν φως στα ακριβή αίτια της πτώσης. Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει, η επικοινωνία με το πλήρωμα ήταν σύντομη και δεν υπήρξε καμία αναφορά για τεχνική βλάβη πριν από την τελική φάση της πτήσης. Το γεγονός ότι δεν δόθηκε σήμα κινδύνου ενισχύει το σενάριο μιας αιφνίδιας απώλειας ελέγχου, είτε λόγω μηχανικής ανωμαλίας είτε λόγω ανθρώπινου σφάλματος, το οποίο όμως δεν πρόλαβε να γνωστοποιηθεί.

Το πιο συγκλονιστικό στοιχείο, ωστόσο, είναι η συμπεριφορά των δύο Ιπτάμενων, του 34χρονου Σμηναγού και του 31χρονου Ανθυποσμηναγού. Από την ανάλυση της τροχιάς και των συντριμμιών, προκύπτει ότι το αεροσκάφος επιχείρησε να αλλάξει πορεία, απομακρυνόμενο από το κέντρο της πόλης και τις εγκαταστάσεις της αεροπορικής βάσης όπου υπήρχε συγκεντρωμένο προσωπικό. Αυτό το εύρημα, εάν επιβεβαιωθεί, υποδηλώνει ότι οι χειριστές παρέμειναν ενεργοί στα χειριστήρια μέχρι την τελευταία στιγμή, προσπαθώντας να ελαχιστοποιήσουν τις απώλειες στο έδαφος, θυσιάζοντας ουσιαστικά το δικό τους χρόνο για εκτίναξη. Δυστυχώς, η πτώση σημειώθηκε σε ανοιχτό χωράφι, κοντά σε βιομηχανική περιοχή, με αποτέλεσμα να μην υπάρξουν θύματα μεταξύ των πολιτών, γεγονός που καθιστά την πράξη τους ηρωική.

Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι γιατί δεν ενεργοποιήθηκε το εκτινασσόμενο κάθισμα. Τα σύγχρονα συστήματα διάσωσης απαιτούν ελάχιστο ύψος και συγκεκριμένη στάση αεροσκάφους. Σε μια καθέλκυση με μεγάλη γωνία κλίσης ή σε χαμηλό ύψος, η ενεργοποίηση είναι αδύνατη ή θα ήταν μοιραία. Οι ερευνητές εξετάζουν εάν το Phantom εισήλθε σε επίπεδη περιστροφή ή εάν η βλάβη ήταν τόσο ξαφνική που δεν άφησε περιθώρια αντίδρασης. Η ανάλυση του καταγραφέα πτήσης και των φωνητικών καταγραφών από το θάλαμο διακυβέρνησης θα δώσει τις τελικές απαντήσεις.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι συνομιλίες με τον πύργο ελέγχου είναι το βασικό στοιχείο για την αιτιολόγηση της πτώσης, καθώς δεν υπήρξε προειδοποίηση για βλάβη.
• Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι οι χειριστές προσπάθησαν να αποφύγουν κατοικημένες περιοχές, θυσιάζοντας τον πολύτιμο χρόνο για εκτίναξη.
• Η μη ενεργοποίηση του συστήματος διάσωσης αποδίδεται πιθανότατα σε έλλειψη χρόνου ή σε ακατάλληλες παραμέτρους πτήσης (ύψος/ταχύτητα).

Γιατί έχει σημασία: Η τραγωδία στην Τανάγρα δεν είναι ένα μεμονωμένο ατύχημα, αλλά ένα κάλεσμα για επανεξέταση των πρωτοκόλλων ασφαλείας και της επιχειρησιακής ετοιμότητας του στόλου των γηρασμένων Phantom. Η ανάλυση των δεδομένων θα κρίνει εάν πρόκειται για ανθρώπινο λάθος ή για συστημική αστοχία, ενώ η αυτοθυσία των δύο πιλότων αναδεικνύει το υψηλό αίσθημα καθήκοντος που τους διακατέχει. Η Πολεμική Αεροπορία οφείλει να διαλευκάνει πλήρως τα αίτια, τιμώντας τη μνήμη τους με διαφάνεια και ουσιαστικές διορθώσεις, ώστε να μην επαναληφθεί ποτέ ξανά ένα τέτοιο δυστύχημα.