Γιώργος Χατζημάρκος στη «Ν»: Η Τήλος δείχνει τον δρόμο σε άλλα 61 νησιά της χώρας | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η Τήλος, το μικρό νησί των Δωδεκανήσων που έγινε παγκοσμίως γνωστό για το πρόγραμμα «μηδενικών απορριμμάτων», ετοιμάζεται να αποτελέσει το πρότυπο για την επέκταση της κυκλικής οικονομίας σε 61 ακόμη νησιά της Ελλάδας. Τη φιλόδοξη αυτή προοπτική ανέδειξε ο Γιώργος Χατζημάρκος, περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου και πρόεδρος της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική», σηματοδοτώντας μια νέα φάση για τη βιώσιμη διαχείριση αποβλήτων στη νησιωτική χώρα.

Η περίπτωση της Τήλου δεν είναι απλώς μια τοπική επιτυχία. Αποτελεί απόδειξη ότι η αποκεντρωμένη, συμμετοχική διαχείριση απορριμμάτων μπορεί να λειτουργήσει ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές με περιορισμένες υποδομές. Το μοντέλο βασίζεται στη διαλογή στην πηγή, την κομποστοποίηση, την επαναχρησιμοποίηση και τη δραστική μείωση των σύμμεικτων αποβλήτων που καταλήγουν σε ΧΥΤΑ. Η επέκτασή του σε 61 νησιά, όπως προανήγγειλε ο κ. Χατζημάρκος, προϋποθέτει συντονισμένη χρηματοδότηση, τεχνική υποστήριξη και —κυρίως— αλλαγή νοοτροπίας σε τοπικές κοινωνίες και αυτοδιοικητικές αρχές.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής για την κυκλική οικονομία και της πίεσης που ασκείται στη χώρα να μειώσει την ταφή αποβλήτων και να αυξήσει τα ποσοστά ανακύκλωσης. Τα νησιά, λόγω της γεωγραφικής τους απομόνωσης, αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος μεταφοράς απορριμμάτων και μεγαλύτερη περιβαλλοντική επιβάρυνση. Η υιοθέτηση του μοντέλου της Τήλου θα μπορούσε να μειώσει δραστικά αυτό το κόστος, να δημιουργήσει τοπικές θέσεις εργασίας στον τομέα της ανακύκλωσης και να ενισχύσει την τουριστική ταυτότητα των νησιών ως προορισμών βιώσιμης ανάπτυξης.

Ωστόσο, η κλιμάκωση ενός επιτυχημένου πιλοτικού προγράμματος δεν είναι αυτόματη. Απαιτεί σταθερή πολιτική βούληση, επαρκείς πόρους από το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς και εκπαίδευση των τοπικών φορέων. Το στοίχημα για την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και την Ένωση Περιφερειών είναι να μετατραπεί το «παράδειγμα Τήλου» από εξαίρεση σε κανόνα.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το μοντέλο «μηδενικών απορριμμάτων» της Τήλου επεκτείνεται σε 61 νησιά, με στόχο τη μείωση ταφής και την αύξηση ανακύκλωσης.
• Η πρωτοβουλία συνδέεται με ευρωπαϊκούς στόχους κυκλικής οικονομίας και μπορεί να μειώσει το κόστος διαχείρισης αποβλήτων στα νησιά.
• Απαιτούνται χρηματοδότηση, τεχνική υποστήριξη και αλλαγή νοοτροπίας για να εφαρμοστεί με επιτυχία σε εθνική κλίμακα.

Γιατί έχει σημασία: Η επέκταση του μοντέλου της Τήλου δεν αφορά μόνο τη διαχείριση απορριμμάτων. Αποτελεί δοκιμή για το κατά πόσο η Ελλάδα μπορεί να περάσει από τις διακηρύξεις περί βιωσιμότητας στην πράξη, αξιοποιώντας την εμπειρία της νησιωτικής αυτοδιοίκησης. Αν πετύχει, η Τήλος θα έχει δείξει τον δρόμο όχι μόνο σε 61 νησιά, αλλά σε ολόκληρη τη χώρα.