Εξωδικαστικός: «Κούρεμα» πάνω από 30% στις μισές ρυθμίσεις – Τι αλλάζει από τις 21 Σεπτεμβρίου για την πρώτη κατοικία

Lead: Σχεδόν μία στις δύο ρυθμίσεις οφειλών προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων κλείνει πλέον με «κούρεμα» που ξεπερνά το 30%, την ώρα που οι συνολικές διαγραφές χρεών μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού έχουν φτάσει τα 6,66 δισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, από τις 21 Σεπτεμβρίου ενεργοποιούνται οι νέες διατάξεις για την προστασία της πρώτης κατοικίας, αλλάζοντας τους όρους του παιχνιδιού για χιλιάδες υπερχρεωμένα νοικοκυριά.

Η εικόνα που διαμορφώνεται στον εξωδικαστικό μηχανισμό επιβεβαιώνει μια σαφή στροφή: οι πιστωτές εμφανίζονται πιο διατεθειμένοι να αποδεχθούν ουσιαστικές διαγραφές, προκειμένου να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα των ρυθμίσεων και να αποφύγουν τη μακρά διαδικασία των πλειστηριασμών. Το γεγονός ότι το «κούρεμα» άνω του 30% αφορά τις μισές περίπου συμφωνίες δείχνει ότι το μοντέλο της «παράτασης με το αζημίωτο» δίνει σταδιακά τη θέση του σε λύσεις που μειώνουν το πραγματικό βάρος του χρέους. Τα 6,66 δισ. ευρώ σε διαγραφές δεν είναι απλώς ένα λογιστικό μέγεθος: αντιστοιχούν σε δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις που απέφυγαν την κατάρρευση, ενώ παράλληλα ελαφρύνουν τον κίνδυνο για το τραπεζικό σύστημα.

Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, αφορά το τι αλλάζει από τις 21 Σεπτεμβρίου για την πρώτη κατοικία. Οι νέες ρυθμίσεις εισάγουν αυστηρότερα αλλά και πιο στοχευμένα κριτήρια επιλεξιμότητας, με έμφαση στην πραγματική αδυναμία πληρωμής και στην αξία του ακινήτου. Στην πράξη, όσοι ενταχθούν θα μπορούν να προστατεύσουν την κύρια κατοικία τους υπό προϋποθέσεις, ενώ όσοι μένουν εκτός θα βρεθούν αντιμέτωποι με ταχύτερες διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης. Η μετάβαση αυτή αναμένεται να αυξήσει προσωρινά τη ροή αιτήσεων, καθώς πολλοί οφειλέτες θα σπεύσουν να προλάβουν το προηγούμενο καθεστώς.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Σχεδόν οι μισές ρυθμίσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό περιλαμβάνουν διαγραφή χρέους άνω του 30%, με τις συνολικές διαγραφές να αγγίζουν τα 6,66 δισ. ευρώ.
• Από τις 21 Σεπτεμβρίου αλλάζουν τα κριτήρια προστασίας της πρώτης κατοικίας, με αυστηρότερες προϋποθέσεις ένταξης και ταχύτερες διαδικασίες για όσους μένουν εκτός.
• Η στροφή προς μεγαλύτερα «κουρέματα» δείχνει ότι τράπεζες και servicers προτιμούν βιώσιμες ρυθμίσεις αντί για παρατεταμένους πλειστηριασμούς.

Γιατί έχει σημασία: Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια πραγματική αλλαγή στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα. Αν η τάση των μεγαλύτερων διαγραφών παγιωθεί, μπορεί να ανακουφίσει χιλιάδες νοικοκυριά και να τονώσει την κατανάλωση, ενώ παράλληλα θωρακίζει την οικονομία από νέες εστίες κόκκινων δανείων. Το στοίχημα για την Πολιτεία είναι να διασφαλίσει ότι οι νέες ρυθμίσεις για την πρώτη κατοικία θα εφαρμοστούν δίκαια και χωρίς αποκλεισμούς, ώστε η προστασία να φτάσει σε όσους την έχουν πραγματικά ανάγκη.