Η κυβέρνηση Τραμπ βάζει στο στόχαστρο τον «τουρισμό γεννήσεων» για την αμερικανική υπηκοότητα

Lead: Η αμερικανική κυβέρνηση υπό τον Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τη στάση της απέναντι στον λεγόμενο «τουρισμό γεννήσεων», επιβάλλοντας νέους περιορισμούς στη χορήγηση βίζας σε όσους θεωρούνται ύποπτοι για οργάνωση ταξιδιών με σκοπό τη γέννηση παιδιών σε αμερικανικό έδαφος. Η κίνηση αυτή, όπως μεταδίδει το Πρώτο Θέμα, εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική περιορισμού της μετανάστευσης και επαναπροσδιορισμού του δικαιώματος του εδάφους, που αποτελεί εδώ και δεκαετίες ακρογωνιαίο λίθο της αμερικανικής νομοθεσίας περί ιθαγένειας.

Η πρακτική του «birth tourism» βασίζεται στη 14η Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος, η οποία εγγυάται την υπηκοότητα σε κάθε παιδί που γεννιέται στο έδαφος των ΗΠΑ, ανεξαρτήτως της καταγωγής ή του μεταναστευτικού καθεστώτος των γονέων του. Εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα προσφέρουν πακέτα διαμονής, ιατρικής περίθαλψης και νομικής υποστήριξης σε εύπορες οικογένειες, κυρίως από την Κίνα, τη Ρωσία και χώρες της Μέσης Ανατολής, με στόχο την εξασφάλιση αμερικανικού διαβατηρίου για τα παιδιά τους. Οι νέοι κανόνες δίνουν στους προξενικούς υπαλλήλους μεγαλύτερη διακριτική ευχέρεια να αρνούνται θεωρήσεις σε άτομα που κρίνουν ότι ταξιδεύουν πρωτίστως για αυτόν τον λόγο, ενώ προβλέπονται αυστηρότεροι έλεγχοι στα σύνορα και συνεργασία με τις υπηρεσίες μετανάστευσης για τον εντοπισμό δικτύων που εκμεταλλεύονται το σύστημα.

Επικριτές της πολιτικής υποστηρίζουν ότι τα μέτρα πλήττουν κυρίως γυναίκες που ταξιδεύουν νόμιμα και ενδέχεται να οδηγήσουν σε αυθαίρετες απορρίψεις αιτήσεων βίζας, ενώ θέτουν ζητήματα συνταγματικότητας, καθώς η ιθαγένεια εκ γενετής δεν μπορεί να καταργηθεί με εκτελεστικές αποφάσεις. Υπέρμαχοι, από την άλλη, επιμένουν ότι ο «τουρισμός γεννήσεων» συνιστά κατάχρηση του συστήματος και ότι απαιτείται αυστηρότερος έλεγχος για λόγους εθνικής ασφάλειας και καταπολέμησης της απάτης.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η 14η Τροπολογία κατοχυρώνει την υπηκοότητα για κάθε παιδί που γεννιέται σε αμερικανικό έδαφος, ανεξαρτήτως της ιθαγένειας των γονέων.
• Οι νέοι περιορισμοί στη βίζα στοχεύουν κυρίως σε οργανωμένα δίκτυα και εταιρείες που προσφέρουν πακέτα «τουρισμού γεννήσεων».
• Η πολιτική αναμένεται να αντιμετωπίσει νομικές προσφυγές, καθώς αμφισβητείται η δυνατότητα περιορισμού συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων μέσω διοικητικών μέτρων.

Γιατί έχει σημασία: Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο τις ΗΠΑ αλλά και τη διεθνή συζήτηση για το δικαίωμα του εδάφους, καθώς πολλές χώρες παρακολουθούν στενά την αμερικανική στάση. Για την Ελλάδα, που επίσης εφαρμόζει το δίκαιο του εδάφους υπό προϋποθέσεις, η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αναδεικνύει τις εντάσεις μεταξύ κυριαρχίας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μεταναστευτικής πολιτικής στη σύγχρονη εποχή.