Ισες αμοιβές γυναικών και ανδρών: Τι αλλάζει από 1η Νοεμβρίου για εργοδότες και εργαζόμενους

Lead: Από την 1η Νοεμβρίου 2024 αλλάζει το τοπίο στις αμοιβές μεταξύ ανδρών και εργαζομένων γυναικών στην Ελλάδα, καθώς τίθεται σε εφαρμογή το νέο πλαίσιο για την ισότητα των αμοιβών, βάσει της κοινοτικής οδηγίας 2023/970 και της σχετικής εγκυκλίου του υπουργείου Εργασίας. Η αλλαγή δεν αφορά απλώς μια τυπική δήλωση συμμόρφωσης, αλλά εισάγει υποχρεώσεις διαφάνειας, μηχανισμούς ελέγχου και δικαιώματα ενημέρωσης για τους εργαζόμενους, με στόχο να κλείσει το μισθολογικό χάσμα που στην Ελλάδα παραμένει κοντά στο 10%, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat.

Σύμφωνα με τη νέα εγκύκλιο, οι εργοδότες καλούνται να προσαρμόσουν τις πολιτικές τους ώστε να διασφαλίζουν ότι άνδρες και γυναίκες αμείβονται το ίδιο για ίση ή ισάξια εργασία. Αυτό σημαίνει ότι οι περιγραφές θέσεων εργασίας και τα κριτήρια αξιολόγησης πρέπει να είναι αντικειμενικά και διαφανή, ενώ απαγορεύεται ρητά η χρήση ιστορικού μισθών ως αποκλειστικού κριτηρίου πρόσληψης. Παράλληλα, θεσπίζεται δικαίωμα των εργαζομένων να ζητούν πληροφορίες για το ύψος των αμοιβών συναδέλφων τους σε συγκρίσιμες θέσεις, χωρίς φόβο αντιποίνων. Για επιχειρήσεις με περισσότερους από 100 εργαζόμενους, προβλέπεται υποχρεωτική ετήσια έκθεση μισθολογικού χάσματος, η οποία θα κοινοποιείται και στους εκπροσώπους των εργαζομένων. Σε περίπτωση διαπίστωσης διακρίσεων, οι εργοδότες θα πρέπει να προχωρούν σε διορθωτικές αυξήσεις εντός τακτής προθεσμίας, ενώ προβλέπονται κυρώσεις από το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι εργοδότες υποχρεούνται να ενημερώνουν τους υποψηφίους για το αρχικό επίπεδο αμοιβής πριν από τη συνέντευξη, ενώ απαγορεύεται να ζητούν προηγούμενες αποδοχές.
• Κάθε εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει γραπτώς και να λάβει εντός δύο μηνών στοιχεία για τις αμοιβές συναδέλφων σε ισάξιες θέσεις, με προστασία από αντίποινα.
• Επιχειρήσεις άνω των 100 ατόμων οφείλουν να συντάσσουν ετήσια έκθεση μισθολογικής διαφάνειας και να την υποβάλλουν στην Επιθεώρηση Εργασίας.

Γιατί έχει σημασία: Η εφαρμογή του νέου πλαισίου δεν αποτελεί απλή γραφειοκρατική υποχρέωση, αλλά εργαλείο ενίσχυσης της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης στην αγορά εργασίας. Για τις γυναίκες, σημαίνει τη δυνατότητα να διεκδικήσουν δίκαιες αποδοχές χωρίς τον φόβο στοχοποίησης. Για τις επιχειρήσεις, η συμμόρφωση μπορεί να λειτουργήσει ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, προσελκύοντας ταλέντα και βελτιώνοντας το εργασιακό κλίμα. Το στοίχημα, ωστόσο, παραμένει στην πράξη: η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα κριθεί από την αυστηρή τήρηση των ελέγχων και την ετοιμότητα των μηχανισμών να επιβάλλουν κυρώσεις όπου χρειάζεται.