Το «φάντασμα» της δημοσιονομικής κρίσης πλανάται πάνω από την Ευρώπη – Φόβος για επικίνδυνο ντόμινο

Lead: Ένα νέο «φάντασμα» πλανάται πάνω από την Ευρώπη και δεν είναι άλλο από τον κίνδυνο δημοσιονοντικής μετάδοσης από τη μία χώρα στην άλλη. Η δημοσιονομική αποτυχία της Γαλλίας βρίσκεται στην αφετηρία του προβλήματος, καθώς το Παρίσι αδυνατεί να συγκρατήσει το έλλειμμα και το χρέος του, στέλνοντας σήμα συναγερμού στις αγορές. Πλέον, σε κίνδυνο βρίσκονται ακόμη και χώρες που μέχρι πρότινος θεωρούνταν «ασφαλή καταφύγια», με τους αναλυτές να προειδοποιούν για επικίνδυνο ντόμινο που θα μπορούσε να ανατρέψει την εύθραυστη σταθερότητα της ευρωζώνης.

Η Γαλλία, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πολιτικό αδιέξοδο που καθιστά σχεδόν αδύνατη τη λήψη αποφάσεων για τη μείωση του ελλείμματος. Οι αγορές ομολόγων έχουν αρχίσει να τιμολογούν τον κίνδυνο με αυξημένα spreads, ενώ οι οίκοι αξιολόγησης κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα γαλλικά σύνορα: η Ιταλία, με το τεράστιο χρέος της, και η Ισπανία, με τους υψηλούς δανεισμούς των περιφερειών της, βλέπουν τις αποδόσεις των ομολόγων τους να ανεβαίνουν. Ακόμη και η Γερμανία, παραδοσιακά ο αγκυροβόλος της ευρωζώνης, αντιμετωπίζει πιέσεις λόγω της επιβράδυνσης της οικονομίας της και των δημοσιονομικών δεσμεύσεων για την άμυνα. Ο μηχανισμός μετάδοσης λειτουργεί μέσω των τραπεζών, οι οποίες κατέχουν μεγάλα ποσά κρατικών ομολόγων, αλλά και μέσω της εμπιστοσύνης των επενδυτών, που μπορεί να καταρρεύσει εν μία νυκτί. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει περιορισμένα περιθώρια παρέμβασης, καθώς ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο και τα επιτόκια δεν μπορούν να μειωθούν δραστικά. Χωρίς μια κοινή δημοσιονομική πολιτική, η Ευρώπη κινδυνεύει να επιστρέψει στην κρίση χρέους του 2010-2012, αυτή τη φορά όμως με μεγαλύτερες προκλήσεις και λιγότερα εργαλεία αντιμετώπισης.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Γαλλία έχει έλλειμμα που ξεπερνά το 5% του ΑΕΠ και χρέος άνω του 110%, με την πολιτική αστάθεια να εμποδίζει τις μεταρρυθμίσεις.
• Ο κίνδυνος μετάδοσης απειλεί Ιταλία, Ισπανία ακόμη και Γερμανία, μέσω της έκθεσης των τραπεζών σε κρατικά ομόλογα.
• Η ΕΚΤ δεν μπορεί να δράσει ελεύθερα λόγω πληθωρισμού, ενώ απουσιάζει ένα κοινό δημοσιονομικό ταμείο για την αντιμετώπιση κρίσεων.

Γιατί έχει σημασία: Η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Αν η δημοσιονομική μετάδοση δεν αναχαιτιστεί, οι συνέπειες θα είναι ύφεση, αύξηση της ανεργίας και ενίσχυση των λαϊκιστικών δυνάμεων. Η σταθερότητα του ευρώ και το μέλλον της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης διακυβεύονται. Οι επόμενοι μήνες θα καθορίσουν αν το «φάντασμα» θα γίνει εφιάλτης ή αν η Ευρώπη θα βρει τη δύναμη να το εξορκίσει με γενναίες πολιτικές αποφάσεις.