Δύο περάσματα υπό απειλή: Ο κόσμος παρακολουθεί την ενεργειακή ασφυξία | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η επίθεση στον σαουδαραβικό αγωγό East-West δεν ήταν ένα μεμονωμένο συμβάν, αλλά ο τελευταίος κρίκος μιας αλυσίδας που μετατρέπει την ενεργειακή ασφάλεια σε πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης. Την ώρα που οι αγορές πετρελαίου αναζητούν ισορροπία, δύο κρίσιμα περάσματα — ο αγωγός της Σαουδικής Αραβίας και ο πορθμός του Ορμούζ — βρίσκονται υπό ταυτόχρονη απειλή, εκθέτοντας την παγκόσμια οικονομία σε ένα ρίσκο που δεν είχε υπολογίσει.

Ο αγωγός East-West, μήκους 1.200 χιλιομέτρων, αποτελεί τη μοναδική εναλλακτική διαδρομή της Σαουδικής Αραβίας για εξαγωγές πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας τον πορθμό του Ορμούζ. Η επίθεση σε αυτόν τον αγωγό δεν πλήττει μόνο υποδομές· πλήττει την ίδια τη λογική της ενεργειακής διαφοροποίησης. Ταυτόχρονα, οι συνεχείς απειλές στο Ορμούζ — από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου — δημιουργούν ένα διπλό σημείο αστοχίας. Οι αγορές αντιδρούν με μεταβλητότητα, τα ασφάλιστρα κινδύνου για τα δεξαμενόπλοια εκτοξεύονται και οι διυλιστήρες της Ασίας και της Ευρώπης αναζητούν εναγωνίως εναλλακτικούς προμηθευτές. Η Σαουδική Αραβία, που μέχρι πρότινος εμφανιζόταν ως σταθεροποιητής της αγοράς, βλέπει τώρα την αξιοπιστία της ως ενεργειακού εταίρου να δοκιμάζεται. Παράλληλα, το Ιράν και οι σύμμαχοί του αποκτούν ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί, καθώς η ικανότητα των ΗΠΑ και των συμμάχων τους να εγγυηθούν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα τίθεται εν αμφιβόλω. Η Ευρώπη, που έχει ήδη πληγεί από την ενεργειακή κρίση μετά την εισβολή στην Ουκρανία, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ακόμη πλήγμα: την αύξηση του κόστους μεταφοράς και την αβεβαιότητα στις προμήθειες. Οι τιμές του αργού πετρελαίου αντιδρούν άμεσα, ενώ οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αν η κατάσταση κλιμακωθεί, οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό και στην ανάπτυξη θα είναι σοβαρές. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα υπάρξει ενεργειακή ασφυξία, αλλά πόσο γρήγορα μπορεί να αποτραπεί.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο αγωγός East-West είναι η μόνη διαδρομή της Σαουδικής Αραβίας που παρακάμπτει τον πορθμό του Ορμούζ, γεγονός που τον καθιστά στρατηγικό στόχο.
• Ο πορθμός του Ορμούζ διακινεί περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, ενώ οι απειλές σε βάρος του αυξάνουν το κόστος ασφάλισης και μεταφοράς.
• Η ταυτόχρονη απειλή σε δύο κρίσιμα περάσματα δημιουργεί συνθήκες «τέλειας καταιγίδας» για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά, με άμεσες επιπτώσεις σε τιμές και πληθωρισμό.

Γιατί έχει σημασία: Η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι πλέον τεχνικό ζήτημα, αλλά κεντρικό διακύβευμα της γεωπολιτικής ισορροπίας. Όταν δύο περάσματα απειλούνται ταυτόχρονα, η παγκόσμια οικονομία δεν αντιμετωπίζει απλώς μια αύξηση τιμών, αλλά μια διαρθρωτική αστάθεια που μπορεί να ανατρέψει σχεδιασμούς ετών. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο στρατιωτική· απαιτεί διπλωματία, διαφοροποίηση πηγών και επενδύσεις σε εναλλακτικές διαδρομές. Διαφορετικά, ο κόσμος θα συνεχίσει να παρακολουθεί την ενεργειακή ασφυξία να εξελίσσεται σε μόνιμη κατάσταση.