Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία: Οι κίνδυνοι της πλασμαφαίρεσης και των «εναλλακτικών θεραπειών»

Lead: Προειδοποίηση για τους κινδύνους της πλασμαφαίρεσης, αλλά και για την επικινδυνότητα λεγόμενων «εναλλακτικών θεραπειών» που προωθούνται χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, απευθύνει η Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία, με αφορμή την αυξανόμενη τάση ασθενών να αναζητούν λύσεις έξω από τα εγκεκριμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα. Όπως επισημαίνει, η πλασμαφαίρεση δεν είναι ακίνδυνη διαδικασία και οι παρενέργειές της αφορούν κυρίως το καρδιαγγειακό σύστημα.

Η πλασμαφαίρεση αποτελεί μια εξειδικευμένη θεραπευτική μέθοδο κατά την οποία απομακρύνεται το πλάσμα του αίματος και αντικαθίσταται με υγρά ή με πλάσμα δότη. Χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες αιματολογικές, νευρολογικές και αυτοάνοσες παθήσεις, πάντα υπό αυστηρές ενδείξεις και ιατρική παρακολούθηση. Σύμφωνα με την Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία, το γεγονός ότι πρόκειται για μια διαδικασία που απαιτεί αγγειακή πρόσβαση, χρήση αντιπηκτικών και διαχείριση μεγάλων όγκων υγρών εξηγεί γιατί οι επιπλοκές δεν είναι σπάνιες. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν υπόταση, αρρυθμίες, διαταραχές ηλεκτρολυτών, αλλεργικές αντιδράσεις και, σε σπάνιες περιπτώσεις, σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, κατά την Εταιρεία, δεν είναι μόνο οι βιολογικοί κίνδυνοι της ίδιας της μεθόδου, αλλά η αποσύνδεσή της από το πλαίσιο στο οποίο ανήκει. Όταν η πλασμαφαίρεση παρουσιάζεται ως «καθαριστική» θεραπεία για κάθε πάθηση ή ως μέσο αποτοξίνωσης, τότε ασθενείς εκτίθενται σε περιττές παρεμβάσεις χωρίς όφελος. Παράλληλα, η προώθηση «εναλλακτικών θεραπειών» που υπόσχονται ίαση χωρίς επιστημονικά δεδομένα μπορεί να οδηγήσει σε καθυστέρηση της σωστής διάγνωσης και θεραπείας, με επιδείνωση της πρόγνωσης. Η Εταιρεία τονίζει ότι κάθε θεραπευτική απόφαση πρέπει να βασίζεται σε τεκμηριωμένες ενδείξεις, σε εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνου-οφέλους και σε διαφανή ενημέρωση του ασθενούς.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η πλασμαφαίρεση έχει ενδείξεις σε συγκεκριμένες παθήσεις και δεν αποτελεί γενική «θεραπεία αποτοξίνωσης».
• Οι κυριότερες παρενέργειες αφορούν το καρδιαγγειακό σύστημα, όπως υπόταση και αρρυθμίες.
• Οι «εναλλακτικές θεραπείες» χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση μπορούν να καθυστερήσουν τη σωστή ιατρική φροντίδα.

Γιατί έχει σημασία: Η προειδοποίηση της Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η πρόσβαση σε εξειδικευμένες θεραπείες δεν πρέπει να μετατρέπεται σε εμπορευματοποιημένη υπόσχεση. Η ενημέρωση των ασθενών, η διαφύλαξη της σχέσης εμπιστοσύνης με τον θεράποντα γιατρό και η αυστηρή τήρηση των επιστημονικών πρωτοκόλλων παραμένουν τα μόνα ασφαλή κριτήρια για την επιλογή θεραπείας.