Κρίμα που είσαι φτωχός, αγαπητέ φοιτητή | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η φράση «κρίμα που είσαι φτωχός, αγαπητέ φοιτητή» δεν είναι σχήμα λόγου· αποτυπώνει μια πραγματικότητα που βιώνουν χιλιάδες νέοι στη χώρα. Τα κριτήρια χορήγησης θέσης στις φοιτητικές εστίες έχουν μετατραπεί σε έναν άτυπο «διαγωνισμό φτώχειας», όπου δεν αρκεί να είσαι οικονομικά αδύναμος — πρέπει να είσαι ο φτωχότερος όλων για να δικαιωθείς στέγη.

Το σύστημα μοριοδότησης για τη φοιτητική στέγη βασίζεται σε εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια που, στην πράξη, λειτουργούν ως φίλτρο αποκλεισμού. Οικογένειες με χαμηλό αλλά σταθερό εισόδημα, που δεν καλύπτουν τις προϋποθέσεις για άλλα επιδόματα, βρίσκονται στο κενό: δεν είναι αρκετά «φτωχές» για τη στέγη, αλλά ούτε αρκετά εύπορες για να νοικιάσουν διαμέρισμα σε πόλεις όπου τα ενοίκια έχουν εκτιναχθεί. Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος, όπου η ακαδημαϊκή επιτυχία συνοδεύεται από οικονομική ασφυξία και συχνά από εγκατάλειψη σπουδών.

Η λογική των κριτηρίων προκαλεί ερωτήματα. Γιατί η πρόσβαση στη στέγη εξαρτάται από την απόδειξη της απόλυτης ένδειας και όχι από την πραγματική ανάγκη; Γιατί οι φοιτητές καλούνται να προσκομίσουν εκκαθαριστικά, περιουσιακά στοιχεία και βεβαιώσεις, ανταγωνιζόμενοι ο ένας τον άλλον για μια θέση; Η διαδικασία μετατρέπει την κοινωνική πολιτική σε ατομικό διαγωνισμό επιβίωσης, αποσιωπώντας τη δομική ανεπάρκεια των υποδομών. Οι εστίες καλύπτουν μόλις ένα μικρό ποσοστό των αιτήσεων, ενώ η ιδιωτική αγορά ακινήτων λειτουργεί ανεξέλεγκτα.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη στέγαση. Αγγίζει την ίδια την αρχή της ισότητας στην εκπαίδευση. Όταν η φοίτηση εξαρτάται από την οικονομική κατάσταση της οικογένειας, τότε η αξιοκρατία καταρρέει. Οι φοιτητές που τα καταφέρνουν στις πανελλαδικές δεν πρέπει να πληρώνουν την επιτυχία τους με κοινωνικό αποκλεισμό. Η Πολιτεία οφείλει να επενδύσει σε σύγχρονες, επαρκείς και προσβάσιμες δομές φοιτητικής στέγης, αποσυνδέοντας τη χορήγησή τους από έναν απάνθρωπο ανταγωνισμό εξαθλίωσης.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Τα κριτήρια για τη φοιτητική εστία απαιτούν πολύ χαμηλά εισοδήματα, αφήνοντας εκτός μεσαίες και χαμηλές οικογένειες.
• Οι θέσεις στις εστίες είναι δραματικά λιγότερες από τη ζήτηση, με αποτέλεσμα χιλιάδες φοιτητές να μένουν εκτός.
• Η έλλειψη στέγης οδηγεί σε υψηλά ενοίκια, συγκατοίκηση υπό άθλιες συνθήκες ή και διακοπή σπουδών.

Γιατί έχει σημασία: Η συζήτηση για τη φοιτητική στέγη δεν είναι τεχνικό ζήτημα μοριοδότησης· είναι ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Αν η γνώση γίνεται προνόμιο των εύπορων, τότε το εκπαιδευτικό σύστημα παύει να είναι δημόσιο και αξιοκρατικό. Η φράση «κρίμα που είσαι φτωχός» πρέπει να μας κινητοποιήσει, όχι να μας συνηθίσει.