Οι ΗΠΑ παρέδωσαν δακρυγόνα στην αστυνομία της Βολιβίας ενόψει νέων μαζικών διαδηλώσεων υπέρ του Έβο Μοράλες

Lead: Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών παρέδωσε πρόσφατα φορτίο δακρυγόνων στην αστυνομία της Βολιβίας, λίγο πριν από την προγραμματισμένη επιστροφή των μαζικών διαδηλώσεων υπέρ του πρώην προέδρου Έβο Μοράλες. Η κίνηση αυτή, που αποκαλύφθηκε από τοπικά μέσα και επιβεβαιώθηκε από αξιωματούχους ασφαλείας, εντείνει την ανησυχία για νέο κύκλο βίας στη χώρα των Άνδεων, καθώς οι υποστηριστές του Μοράλες ετοιμάζονται να διαμαρτυρηθούν για την κατάργηση της επιδότησης στο ντίζελ.

Η παράδοση των δακρυγόνων εγείρει ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο της Ουάσινγκτον στην εσωτερική πολιτική σκηνή της Βολιβίας. Από την ανατροπή του Μοράλες το 2019, οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει τη συνεργασία τους με τις δυνάμεις ασφαλείας της χώρας, επικαλούμενες την ανάγκη διατήρησης της τάξης. Ωστόσο, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι τέτοιες προμήθειες λειτουργούν ως έμμεση στήριξη στην κυβέρνηση της προέδρου Τζανίν Άνιες, η οποία αντιμετωπίζει αυξανόμενη πίεση από τα λαϊκά στρώματα. Η κατάργηση της επιδότησης στο ντίζελ, που ανακοινώθηκε τον περασμένο μήνα, έχει προκαλέσει αλυσιδωτές αυξήσεις στις τιμές των μεταφορών και των βασικών αγαθών, πυροδοτώντας την οργή των συνδικάτων και των αγροτικών ενώσεων που πρόσκεινται στον Μοράλες. Οι διαδηλώσεις, που αναμένονται τις επόμενες ημέρες, έχουν ως βασικό αίτημα την επαναφορά της επιδότησης και την παραίτηση της Άνιες, με τους διοργανωτές να κάνουν λόγο για «ειρηνική αλλά μαζική» κινητοποίηση. Η αστυνομία, από την πλευρά της, δηλώνει ότι είναι έτοιμη να διαχειριστεί τα πλήθη «με αναλογικότητα», αλλά η άφιξη των δακρυγόνων υποδηλώνει προετοιμασία για σκληρή καταστολή. Διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν προειδοποιήσει για τον κίνδυνο επανάληψης των επεισοδίων του 2019, όταν τουλάχιστον 30 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας. Η Ουάσινγκτον, από την πλευρά της, αρνείται οποιαδήποτε ανάμειξη στα εσωτερικά της Βολιβίας, χαρακτηρίζοντας την παράδοση των δακρυγόνων ως «τεχνική βοήθεια» στο πλαίσιο διμερούς συμφωνίας για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Ωστόσο, η χρονική συγκυρία της παράδοσης δεν περνά απαρατήρητη, καθώς συμπίπτει με την κλιμάκωση της πολιτικής αντιπαράθεσης ενόψει των εκλογών του επόμενου έτους.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι ΗΠΑ παρέδωσαν δακρυγόνα στην αστυνομία της Βολιβίας λίγο πριν από τις προγραμματισμένες διαδηλώσεις υπέρ του Έβο Μοράλες.
• Οι κινητοποιήσεις έχουν ως αφορμή την κατάργηση της επιδότησης στο ντίζελ, που οδήγησε σε αυξήσεις τιμών και λαϊκή οργή.
• Η αντιπολίτευση και οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν σχέδιο καταστολής, ενώ η κυβέρνηση Άνιες επικαλείται την ανάγκη τήρησης της τάξης.

Γιατί έχει σημασία: Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τον βαθύ διχασμό της βολιβιανής κοινωνίας και την εύθραυστη ισορροπία στην πολιτική σκηνή της χώρας. Η στάση των ΗΠΑ, ακόμη και αν παρουσιάζεται ως τεχνική, ενισχύει την αίσθηση ότι η Ουάσινγκτον επεμβαίνει έμμεσα υπέρ της κυβέρνησης Άνιες, υπονομεύοντας την εικόνα της ως ουδέτερου παράγοντα. Παράλληλα, η επιστροφή του Μοράλες στο προσκήνιο, έστω και μέσω των υποστηρικτών του, δείχνει ότι το πολιτικό του κεφάλαιο παραμένει ισχυρό, ιδιαίτερα στις αγροτικές και εργατικές περιοχές. Αν οι διαδηλώσεις κλιμακωθούν και η καταστολή είναι σκληρή, η Βολιβία κινδυνεύει να βυθιστεί σε νέα περίοδο αστάθειας, με απρόβλεπτες συνέπειες για ολόκληρη τη Λατινική Αμερική. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά, καθώς η κατάσταση μπορεί να επηρεάσει τις ισορροπίες στην περιοχή, ενώ η ίδια η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με το δίλημμα μεταξύ καταστολής και διαλόγου.