Υπέρ βωμών και Διγενή Κυριάκου | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Σε μια συγκυρία όπου η ρητορική περί «εθνικών κινδύνων» επιστρέφει στο προσκήνιο, η φράση «υπέρ βωμών και Διγενή Κυριάκου» συμπυκνώνει με ειρωνικό τρόπο το κλίμα πολιτικής αντιπαράθεσης. Πίσω από το σκωπτικό σχήμα κρύβεται ένα σοβαρό ερώτημα: πώς οικοδομείται το αφήγημα της εθνικής ασφάλειας στη δημόσια σφαίρα και ποιος τελικά εμφανίζεται ως εγγυητής του;

Η αναφορά στον Κυριάκο Μητσοτάκη ως «τη μόνη εθνική εγγύηση» απέναντι σε μια υποτιθέμενη τουρκική απειλή δεν αποτελεί απλή ρητορική υπερβολή. Λειτουργεί ως πολιτικό εργαλείο που μετατρέπει τη γεωπολιτική αβεβαιότητα σε προσωπικό δίπολο σωτηρίας και καταστροφής. Στην πραγματικότητα, η εθνική άμυνα είναι αποτέλεσμα θεσμών, συμμαχιών, εξοπλιστικών προγραμμάτων και διπλωματικής σταθερότητας — όχι προσωποπαγές χαρακτηριστικό. Η επίκληση του «Διγενή» παραπέμπει σε έναν μυθικό ήρωα των ακριτών, που όμως ανήκει στη λαϊκή παράδοση και όχι στη σύγχρονη κρατική λειτουργία. Η σύγχυση μύθου και διακυβέρνησης είναι επικίνδυνη, γιατί αντικαθιστά τον ορθολογικό έλεγχο με συναισθηματική κινητοποίηση.

Το τουρκικό «ντου» — μια έκφραση που παραπέμπει σε εισβολή — χρησιμοποιείται συχνά για να δικαιολογήσει αυξημένες αμυντικές δαπάνες ή σκληρή εξωτερική πολιτική. Ωστόσο, η ίδια η έννοια της «εθνικής εγγύησης» είναι προβληματική όταν αποδίδεται σε ένα μόνο πρόσωπο. Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις διέπονται από διεθνείς ισορροπίες, το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις ΗΠΑ. Κανένας πρωθυπουργός δεν μπορεί μόνος του να εγγυηθεί την αποτροπή. Αυτό που μπορεί να κάνει είναι να διαχειριστεί κρίσεις, να χτίσει συμμαχίες και να αποφύγει την τυχοδιωκτική κλιμάκωση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η φράση «υπέρ βωμών και Διγενή Κυριάκου» είναι σατιρική παραλλαγή του γνωστού συνθήματος «υπέρ βωμών και εστιών» και στοχεύει στην προσωπολατρία στην πολιτική.
• Η εθνική ασφάλεια δεν εξαρτάται από ένα πρόσωπο, αλλά από θεσμούς, ένοπλες δυνάμεις, διπλωματία και διεθνείς συμμαχίες.
• Η επίκληση του τουρκικού κινδύνου συχνά χρησιμοποιείται για εσωτερική κατανάλωση, αποπροσανατολίζοντας από άλλα ζητήματα όπως η οικονομία και το κράτος δικαίου.

Γιατί έχει σημασία: Σε μια δημοκρατία, η εθνική ασφάλεια δεν πρέπει να γίνεται άλλοθι για την αποδυνάμωση της λογοδοσίας. Η ανάθεση της «εθνικής εγγύησης» σε έναν ηγέτη υπονομεύει τη συλλογική ευθύνη και διευκολύνει την καλλιέργεια πολιτικής λατρείας. Η κριτική σκέψη απέναντι σε τέτοια σχήματα είναι πιο αναγκαία από ποτέ.