ΔΟΑΕ: Το πυρηνικό παρατηρητήριο έχει εντοπίσει κατασκευαστικές εργασίες στο «Pickaxe Mountain» του Ιράν

Lead: Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) επιβεβαίωσε στο Bloomberg ότι εντοπίστηκαν κατασκευαστικές εργασίες στο «Pickaxe Mountain» του Ιράν, μια τοποθεσία που οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούν εδώ και χρόνια ως ύποπτη για μυστική πυρηνική δραστηριότητα. Η αποκάλυψη επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα κατά πόσο η Τεχεράνη κινείται εκτός του πλαισίου εποπτείας της συμφωνίας του 2015 ή των μεταγενέστερων διαπραγματεύσεων.

Η πληροφορία έχει ιδιαίτερη βαρύτητα γιατί δεν προέρχεται από διαρροή ή εκτίμηση μυστικών υπηρεσιών, αλλά από τον ίδιο τον θεσμό που είναι επιφορτισμένος με την επαλήθευση της μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων. Οι δορυφορικές εικόνες και οι επιθεωρήσεις του ΔΟΑΕ δείχνουν κινητικότητα σε ένα ορεινό συγκρότημα που, σύμφωνα με δυτικές εκτιμήσεις, θα μπορούσε να φιλοξενήσει εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ή αποθήκευσης υλικών. Το γεγονός ότι οι εργασίες συνεχίζονται εν μέσω διπλωματικών πιέσεων υποδηλώνει είτε προσπάθεια διατήρησης τεχνολογικού προβαδίσματος είτε στρατηγική διαπραγμάτευσης με το Ιράν να επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση του πριν από οποιαδήποτε συμφωνία.

Για την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, η εξέλιξη περιπλέκει την προσπάθεια επαναφοράς ενός σταθερού πλαισίου ελέγχων. Οι Βρυξέλλες έχουν επενδύσει διπλωματικό κεφάλαιο στη διατήρηση διαύλων με την Τεχεράνη, αλλά η εμφάνιση νέας κατασκευαστικής δραστηριότητας σε μη δηλωμένη τοποθεσία μπορεί να ενισχύσει όσους υποστηρίζουν ότι η πίεση μέσω κυρώσεων είναι ο μόνος αποτελεσματικός μοχλός. Παράλληλα, το Ιράν ενδέχεται να χρησιμοποιήσει την αποκάλυψη για να ζητήσει ανταλλάγματα, όπως χαλάρωση των κυρώσεων ή αναγνώριση του δικαιώματός του στην πυρηνική τεχνολογία για ειρηνικούς σκοπούς.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο ΔΟΑΕ έχει εντοπίσει κατασκευαστικές εργασίες στο «Pickaxe Mountain», τοποθεσία που δεν έχει δηλωθεί επίσημα ως πυρηνική εγκατάσταση.
• Οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το σημείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εμπλουτισμό ουρανίου ή αποθήκευση ευαίσθητων υλικών, κάτι που η Τεχεράνη δεν έχει σχολιάσει.
• Η αποκάλυψη έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης διπλωματικής δραστηριότητας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, περιπλέκοντας τις διαπραγματεύσεις με τις μεγάλες δυνάμεις.

Γιατί έχει σημασία: Η ύπαρξη μη δηλωμένης κατασκευαστικής δραστηριότητας σε ένα τόσο ευαίσθητο σημείο δεν απειλεί μόνο την αρχιτεκτονική ελέγχου των πυρηνικών όπλων, αλλά και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή. Αν το Ιράν αποκτήσει τη δυνατότητα να παράγει σχάσιμο υλικό σε κρυφές εγκαταστάσεις, τότε οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία θα στηρίζεται σε αβέβαιες βάσεις. Για την Ελλάδα και την Ευρώπη, η εξέλιξη υπενθυμίζει ότι η ενεργειακή ασφάλεια και η μη διάδοση συνδέονται άμεσα με την οικονομική σταθερότητα και τις τιμές των καυσίμων. Η διεθνής κοινότητα καλείται τώρα να απαντήσει με ενιαία φωνή, πριν η κατάσταση καταστεί μη αναστρέψιμη.