Μπορεί ο Τραμπ να δώσει 5.000 δολάρια σε κάθε Αμερικανό; Τα εμπόδια για το σχέδιο των 1,3 τρισ.

Lead: Η πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ να δοθούν 5.000 δολάρια σε κάθε Αμερικανό πολίτη, ένα σχέδιο συνολικού κόστους περίπου 1,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, επανέρχεται στο προσκήνιο ως προεκλογικό «χαρτί» ενόψει των εκλογών. Πίσω όμως από την εντυπωσιακή υπόσχεση κρύβονται σοβαρά νομικά, θεσμικά και δημοσιονομικά εμπόδια που καθιστούν την υλοποίησή της εξαιρετικά αμφίβολη.

Καταρχάς, το βασικό νομικό ζήτημα αφορά την αρμοδιότητα. Στο αμερικανικό σύστημα, η δαπάνη ομοσπονδιακών κονδυλίων εγκρίνεται από το Κογκρέσο, όχι με εκτελεστικό διάταγμα του προέδρου. Ακόμη κι αν ο Λευκός Οίκος προωθούσε το μέτρο, θα απαιτούνταν νομοθετική πράξη, δηλαδή συμφωνία Βουλής και Γερουσίας. Δεδομένου του πολωμένου κλίματος και της λεπτής πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικανών, μια τέτοια έγκριση μοιάζει δύσκολη έως απίθανη. Παράλληλα, το Ανώτατο Δικαστήριο έχει δείξει πρόσφατα αυξημένη διστακτικότητα απέναντι σε υπερβολικές εκτελεστικές εξουσίες, γεγονός που θα μπορούσε να μπλοκάρει νομικά την πρωτοβουλία.

Το δεύτερο μεγάλο εμπόδιο είναι η χρηματοδότηση. Το ποσό των 1,3 τρισ. δολαρίων αντιστοιχεί σε σημαντικό ποσοστό του ετήσιου ομοσπονδιακού προϋπολογισμού. Οι υποστηρικτές του σχεδίου επικαλούνται πιθανά έσοδα από δασμούς, περικοπές δαπανών ή οικονομική ανάπτυξη, αλλά κανένα από αυτά τα σενάρια δεν τεκμηριώνεται με αξιόπιστους αριθμούς. Οι δασμοί, για παράδειγμα, αποτελούν έμμεσο φόρο που επιβαρύνει τους καταναλωτές και δεν επαρκούν για μια τόσο μαζική μεταβίβαση. Επιπλέον, η άμεση διανομή χρήματος σε όλους ανεξαιρέτως τους πολίτες θα μπορούσε να τροφοδοτήσει πληθωριστικές πιέσεις, υπονομεύοντας ακριβώς την οικονομική σταθερότητα που επικαλείται το επιτελείο Τραμπ.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η πρόταση απαιτεί έγκριση από το Κογκρέσο και δεν μπορεί να υλοποιηθεί μόνο με προεδρικό διάταγμα.
• Το κόστος των 1,3 τρισ. δολαρίων δεν έχει εξασφαλισμένη πηγή χρηματοδότησης, ενώ οι δασμοί και οι περικοπές δεν αρκούν.
• Μια μαζική άμεση ενίσχυση εγκυμονεί κινδύνους πληθωρισμού και δημοσιονομικής αποσταθεροποίησης.

Γιατί έχει σημασία: Ανεξάρτητα από τη σκοπιμότητα, η πρόταση λειτουργεί ως πολιτικό εργαλείο που στοχεύει στην κινητοποίηση της βάσης των Ρεπουμπλικανών και στη βελτίωση της εικόνας του Τραμπ ως «υπερασπιστή του απλού πολίτη». Ωστόσο, η απόσταση ανάμεσα στην προεκλογική υπόσχεση και την εφαρμογή της παραμένει τεράστια. Οι ψηφοφόροι καλό θα ήταν να κρίνουν το σχέδιο με βάση τη θεσμική πραγματικότητα και όχι μόνο τη ρητορική, καθώς τα εμπόδια είναι δομικά και όχι απλώς πολιτικά.