«Το μέσο είναι πάντα το μήνυμα» | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η επιστροφή του Κσίστοφ Βαρλικόφσκι στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση από την ερχόμενη Πέμπτη δεν αποτελεί απλώς μια καλλιτεχνική πρεμιέρα. Είναι ένα σχόλιο πάνω στον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία αναδιαμορφώνει το πολιτικό μήνυμα, με τον Πολωνό σκηνοθέτη να θέτει εκ νέου το ερώτημα του ΜακΛούαν: το μέσο δεν μεταφέρει απλώς το μήνυμα, το κατασκευάζει.

Ο Βαρλικόφσκι, το «τρομερό παιδί» του σύγχρονου ευρωπαϊκού θεάτρου, έχει χτίσει τη φήμη του πάνω σε παραστάσεις που λειτουργούν σαν εργαστήρια πολιτικής φυσιογνωμίας. Στη Στέγη επιστρέφει με ένα έργο που συνδέει τρεις φαινομενικά ασύνδετους κόσμους: την τεχνολογία, την πολιτική και το θέατρο. Η σύνδεση δεν είναι τυχαία. Στην εποχή των αλγορίθμων και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η πολιτική επικοινωνία έχει μετατραπεί σε θέαμα, ενώ το θέατρο διεκδικεί ξανά τον ρόλο του ως χώρος όπου η πραγματικότητα αποδομείται και επανασυναρμολογείται.

Η επιλογή της Στέγης δεν είναι ουδέτερη. Ο οργανισμός έχει καθιερωθεί ως κόμβος όπου η σύγχρονη σκηνική πρακτική συνομιλεί με την τεχνολογία και την κοινωνική κριτική. Ο Βαρλικόφσκι, γνωστός για την εμμονή του με τα όρια της αναπαράστασης, φαίνεται να αξιοποιεί αυτό το πλαίσιο για να εξετάσει πώς τα ψηφιακά μέσα διαμεσολαβούν την πολιτική εμπειρία. Το ερώτημα που αναδύεται είναι αν το κοινό παρακολουθεί θέατρο ή αν παρακολουθεί τον εαυτό του να καταναλώνει θέαμα.

Η παράσταση έρχεται σε μια συγκυρία όπου η Ευρώπη αναζητά νέες αφηγήσεις απέναντι στην άνοδο της ακροδεξιάς και την κρίση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Ο Πολωνός δημιουργός, με την εμπειρία της μετα-κομμουνιστικής μετάβασης και της συντηρητικής οπισθοδρόμησης στη χώρα του, γνωρίζει καλά πόσο εύκολα το πολιτικό μήνυμα μπορεί να εκφυλιστεί σε εικόνα χωρίς περιεχόμενο. Η δουλειά του λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η μορφή δεν είναι ποτέ αθώα.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η παράσταση ξεκινά την ερχόμενη Πέμπτη στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, με τον Βαρλικόφσκι να επιστρέφει μετά από προηγούμενη συνεργασία.
• Ο σκηνοθέτης εξετάζει τη σχέση τεχνολογίας, πολιτικής και θεάτρου, θέτοντας στο επίκεντρο τον ρόλο των μέσων στη διαμόρφωση του πολιτικού λόγου.
• Η παράσταση εντάσσεται στον ευρύτερο προβληματισμό για την κρίση της δημοκρατίας και την κυριαρχία του θεάματος στην πολιτική επικοινωνία.

Γιατί έχει σημασία: Σε μια εποχή όπου η πολιτική διαμεσολαβείται σχεδόν αποκλειστικά από οθόνες, η παράσταση του Βαρλικόφσκι δεν προσφέρει απαντήσεις αλλά έναν καθρέφτη. Μας αναγκάζει να δούμε ότι το μέσο δεν είναι ουδέτερος αγωγός· είναι το ίδιο το μήνυμα, και συχνά το πιο επικίνδυνο. Η Στέγη, φιλοξενώντας αυτή τη δουλειά, επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως χώρου όπου η τέχνη δεν διακοσμεί την επικαιρότητα αλλά την αμφισβητεί.