Βροχή τα διλήμματα | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η πολιτική αντιπαράθεση στη χώρα δεν περιστρέφεται πλέον γύρω από προγράμματα και πολιτικές, αλλά γύρω από μια βαθύτερη, σχεδόν υπαρξιακή διαμάχη για το ποιος έχει το δικαίωμα να κυβερνά. Σύμφωνα με ανάλυση της «ΕφΣυν», στελέχη και ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας φέρεται να λειτουργούν με μια ιδιοκτησιακή αντίληψη για την Ελλάδα, θεωρώντας πως η χώρα τούς ανήκει και πως κάθε πολιτικός αντίπαλος είναι εξ ορισμού ανίκανος, λαϊκιστής ή επικίνδυνος. Η στάση αυτή δεν αποτελεί απλώς ρητορικό σχήμα· διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η εξουσία και νομιμοποιείται η πολιτική κυριαρχία.

Η εν λόγω αντίληψη δεν είναι καινούργια. Αποτελεί προϊόν μακράς ιστορικής συσσώρευσης, όπου η Δεξιά ταυτίστηκε με το κράτος, την ασφάλεια και την «εθνική ομαλότητα», ενώ η Αριστερά και άλλες πολιτικές δυνάμεις αντιμετωπίστηκαν ως απειλή για την ίδια τη συνοχή του έθνους. Στη σύγχρονη εκδοχή της, η ιδιοκτησιακή αντίληψη εκφράζεται μέσα από μια διαρκή επίκληση του κινδύνου: αν δεν κυβερνά η Νέα Δημοκρατία, τότε η χώρα οδηγείται σε αποσταθεροποίηση, οικονομική καταστροφή ή διεθνή απομόνωση. Έτσι, ο πολιτικός αντίλογος δεν αντιμετωπίζεται ως θεσμικά ισότιμος, αλλά ως ανεύθυνη ή και εχθρική παρέμβαση.

Το πρόβλημα με αυτή τη λογική είναι ότι υπονομεύει τον ίδιο τον πυρήνα της δημοκρατίας. Όταν μια παράταξη θεωρεί εαυτόν φυσικό και μόνιμο διαχειριστή της χώρας, η εναλλαγή στην εξουσία παύει να είναι φυσιολογική λειτουργία του πολιτεύματος και μετατρέπεται σε ανωμαλία που πρέπει να αποτραπεί. Παράλληλα, η τακτική της δαιμονοποίησης των αντιπάλων ως «ανίκανων» ή «επικίνδυνων» λειτουργεί ως άλλοθι για την αποφυγή ουσιαστικού διαλόγου και λογοδοσίας. Οι πολίτες καλούνται να επιλέξουν όχι με βάση το τι προσφέρει η κάθε πολιτική πρόταση, αλλά με βάση τον φόβο για το τι θα συμβεί αν επικρατήσει ο «άλλος».

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η ιδιοκτησιακή αντίληψη για την εξουσία δεν είναι αποκλειστικό φαινόμενο της Νέας Δημοκρατίας, αλλά στην περίπτωσή της έχει βαθιές ιστορικές ρίζες και θεσμική ενσωμάτωση.
• Η δαιμονοποίηση των πολιτικών αντιπάλων ως ανίκανων ή επικίνδυνων λειτουργεί ως μηχανισμός νομιμοποίησης της μονοκρατορίας και αποφυγής της πολιτικής λογοδοσίας.
• Η υγιής δημοκρατία απαιτεί την αναγνώριση του αντιπάλου ως ισότιμου συνομιλητή, όχι ως εχθρού που πρέπει να ηττηθεί πάση θυσία.

Γιατί έχει σημασία: Η συζήτηση για την ιδιοκτησιακή αντίληψη της εξουσίας δεν αφορά μόνο τη Νέα Δημοκρατία ή την τρέχουσα συγκυρία. Αφορά το μέλλον της ελληνικής δημοκρατίας. Αν η πολιτική αντιπαράθεση συνεχίσει να δομείται πάνω στον φόβο και στην ταύτιση μιας παράταξης με το ίδιο το κράτος, τότε ο δημόσιος διάλογος θα υποβαθμιστεί περαιτέρω και οι θεσμοί θα αποδυναμωθούν. Η επιστροφή σε μια πολιτική κουλτούρα όπου η εξουσία είναι προσωρινή, ελέγξιμη και εναλλάξιμη αποτελεί προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδο.