Βρετανία: Διεκόπη η λειτουργία 3 χημικών εργοστασίων της Ineos, λόγω του υψηλού κόστους του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου

Lead: Η απόφαση της Ineos να διακόψει τη λειτουργία τριών χημικών εργοστασίων στο Χαλ της ανατολικής Αγγλίας αποτελεί την πιο ηχηρή προειδοποίηση ότι η ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη δεν είναι συγκυριακή αναταραχή, αλλά δομική απειλή για τη βιομηχανική βάση της ηπείρου. Ο βρετανικός κολοσσός πετροχημικών του Τζιμ Ράτκλιφ δεν έκλεισε τις μονάδες λόγω έλλειψης ζήτησης ή τεχνικών βλαβών· τις έκλεισε επειδή το κόστος του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου καθιστά την παραγωγή ασύμφορη.

Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο έναν όμιλο ή μία περιοχή. Το Χαλ είναι ένα από τα σημαντικότερα βιομηχανικά συμπλέγματα της Βρετανίας, με άμεση εξάρτηση από τη χημική βιομηχανία και τις αλυσίδες εφοδιασμού που τη στηρίζουν. Όταν ένα εργοστάσιο χημικών σταματά, δεν χάνεται μόνο η παραγωγή του· συμπαρασύρονται προμηθευτές, μεταφορείς, εργολάβοι συντήρησης και χιλιάδες θέσεις εργασίας. Η Ineos, άλλωστε, δεν είναι περιθωριακός παίκτης: είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετροχημικών παγκοσμίως, με στρατηγική σημασία για την ευρωπαϊκή βιομηχανία πλαστικών, χημικών και υλικών.

Το βαθύτερο πρόβλημα είναι η ψαλίδα κόστους. Το αμερικανικό φυσικό αέριο παραμένει πολλαπλάσια φθηνότερο από το ευρωπαϊκό, ενώ η Μέση Ανατολή απολαμβάνει πρόσβαση σε φθηνές πρώτες ύλες. Οι ευρωπαίοι παραγωγοί καλούνται να ανταγωνιστούν σε μια αγορά όπου το ενεργειακό κόστος λειτουργεί ως αόρατος δασμός. Η διακοπή λειτουργίας στο Χαλ λειτουργεί ως προπομπός αυτού που οι αναλυτές αποκαλούν «αποβιομηχάνιση διά της ενέργειας»: τη σταδιακή μεταφορά παραγωγής εκτός Ευρώπης, όχι επειδή το εργατικό κόστος ή η τεχνογνωσία είναι καλύτερα αλλού, αλλά επειδή η ενέργεια είναι ακριβότερη εδώ.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Ineos διέκοψε τη λειτουργία τριών χημικών εργοστασίων στο Χαλ, επικαλούμενη το υψηλό κόστος του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου.
• Η απόφαση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα περιορισμού ή μεταφοράς παραγωγής από ευρωπαϊκές μονάδες προς ΗΠΑ και Μέση Ανατολή, όπου η ενέργεια είναι φθηνότερη.
• Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στην εταιρεία: πλήττονται άμεσα θέσεις εργασίας, τοπικές οικονομίες και η ευρωπαϊκή αυτοδυναμία σε κρίσιμα χημικά προϊόντα.

Γιατί έχει σημασία: Η είδηση δεν αφορά ένα μεμονωμένο εργοστάσιο. Αποτυπώνει τη μετάβαση της Ευρώπης από βιομηχανική υπερδύναμη σε εισαγωγέα βιομηχανικών προϊόντων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την απασχόληση, την τεχνολογική κυριαρχία και τη γεωπολιτική της θέση. Αν το ενεργειακό κόστος δεν αντιμετωπιστεί ως ζήτημα στρατηγικής ασφάλειας και όχι απλώς αγοράς, οι διακοπές λειτουργίας στο Χαλ θα είναι μόνο η αρχή.