Οι ΗΠΑ ανοίγουν τον δρόμο για την πώληση στρατιωτικών αεροσκαφών αξίας 24,3 δισ. δολαρίων στη Σαουδική Αραβία

Lead: Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ενέκρινε την πιθανή πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 Lightning II της Lockheed Martin στη Σαουδική Αραβία, ανοίγοντας τον δρόμο για μια συμφωνία που εκτιμάται στα 24,3 δισ. δολάρια. Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες εξαγωγικές συμφωνίες όπλων των τελευταίων ετών, η οποία όμως εγείρει ερωτήματα για την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και για τη στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στο Ριάντ εν μέσω περιφερειακών εντάσεων.

Η έγκριση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ αποτελεί το πρώτο τυπικό βήμα στη διαδικασία πώλησης, καθώς απαιτείται ακόμη κοινοποίηση στο Κογκρέσο, το οποίο διατηρεί το δικαίωμα να μπλοκάρει τη συμφωνία. Το πακέτο περιλαμβάνει, σύμφωνα με πληροφορίες, μαχητικά F-35, τον πλέον προηγμένο τύπο αεροσκάφους stealth της αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας, μαζί με πυραύλους, συστήματα ραντάρ και υπηρεσίες εκπαίδευσης και συντήρησης. Για τη Σαουδική Αραβία, η απόκτηση των F-35 θα σηματοδοτούσε ποιοτικό άλμα στις αεροπορικές της δυνατότητες, καθιστώντας την μία από τις λίγες χώρες εκτός του στενού πυρήνα των δυτικών συμμάχων που θα διαθέτει αυτό το οπλικό σύστημα. Η κίνηση εντάσσεται σε ευρύτερη στρατηγική της Ουάσιγκτον για ενίσχυση των εταίρων της στον Κόλπο, την ώρα που το βασίλειο εμπλέκεται όλο και περισσότερο σε περιφερειακές συγκρούσεις και σε ανταγωνισμό με το Ιράν. Παράλληλα, η Lockheed Martin εξασφαλίζει ένα σημαντικό συμβόλαιο που ενισχύει τη βιομηχανική της βάση και διατηρεί θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ. Ωστόσο, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ορισμένοι νομοθέτες αναμένεται να αντιδράσουν, επικαλούμενοι το ιστορικό του Ριάντ σε επιχειρήσεις όπως αυτή στην Υεμένη και ζητώντας εγγυήσεις για τη χρήση των όπλων. Το Ισραήλ, από την πλευρά του, παρακολουθεί στενά, καθώς διατηρεί το ποιοτικό πλεονέκτημα στην περιοχή και επιδιώκει διαβεβαιώσεις ότι αυτό δεν θα διαταραχθεί.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η συμφωνία αξίας 24,3 δισ. δολαρίων αφορά μαχητικά F-35 της Lockheed Martin και συνοδευτικό οπλισμό και υποστήριξη.
• Η έγκριση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν είναι οριστική· απαιτείται έγκριση από το Κογκρέσο, όπου υπάρχουν επιφυλάξεις.
• Η πώληση ενισχύει τη στρατιωτική ισχύ της Σαουδικής Αραβίας και τη θέση των ΗΠΑ στον Κόλπο, αλλά εγείρει ζητήματα για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την περιφερειακή ισορροπία.

Γιατί έχει σημασία: Η έγκριση της πώλησης των F-35 στη Σαουδική Αραβία δεν είναι απλώς μια εμπορική συναλλαγή· αποτυπώνει τη γεωπολιτική στροφή της Ουάσιγκτον προς την ενίσχυση των συμμαχιών της στον Κόλπο απέναντι στο Ιράν και την Κίνα. Ταυτόχρονα, δοκιμάζει τις αντοχές του αμερικανικού πολιτικού συστήματος απέναντι σε πιέσεις για σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και για διατήρηση του ισραηλινού στρατιωτικού προβαδίσματος. Το τελικό αποτέλεσμα θα καθορίσει όχι μόνο τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, αλλά και το κατά πόσο οι ΗΠΑ είναι διατεθειμένες να θέτουν όρους στους εταίρους τους όταν διακυβεύονται τα δικά τους στρατηγικά συμφέροντα.