Δύσκολος χειμώνας για τα νοικοκυριά: Έως και 70% ακριβότερο το πετρέλαιο θέρμανσης – Ποια μέτρα εξετάζει η κυβέρνηση

Lead: Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται το κυβερνητικό επιτελείο ενόψει της νέας περιόδου διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, καθώς η ένταση στις διεθνείς ενεργειακές αγορές δημιουργεί φόβους για ιδιαίτερα υψηλή τιμή εκκίνησης, με εκτιμήσεις που κάνουν λόγο για ανατιμήσεις έως και 70% σε σχέση με πέρυσι. Το ενδεχόμενο ενός «δύσκολου χειμώνα» για τα νοικοκυριά επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ενεργειακής φτώχειας και πιέζει την κυβέρνηση να σχεδιάσει άμεσα μέτρα στήριξης.

Η άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου, σε συνδυασμό με την αστάθεια που προκαλούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις, έχει ως αποτέλεσμα η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης να διαμορφώνεται σε επίπεδα που ξεπερνούν κατά πολύ τα περσινά δεδομένα. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, το κόστος για ένα μέσο νοικοκυριό που καταναλώνει περίπου 1.000 λίτρα ετησίως μπορεί να αυξηθεί κατά εκατοντάδες ευρώ, επιβαρύνοντας δυσανάλογα τα χαμηλότερα εισοδήματα. Η κυβέρνηση εξετάζει ένα μείγμα μέτρων, που περιλαμβάνει από την ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης και τη διεύρυνση των δικαιούχων, μέχρι την επιδότηση της τιμής διάθεσης και τη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης. Ωστόσο, το δημοσιονομικό περιθώριο είναι περιορισμένο, τη στιγμή που οι ανάγκες για στήριξη της κοινωνίας αυξάνονται. Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και η προώθηση εναλλακτικών μορφών θέρμανσης, όπως οι αντλίες θερμότητας και τα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, τα οποία όμως αποδίδουν μακροπρόθεσμα και δεν λύνουν το άμεσο πρόβλημα του φετινού χειμώνα. Οι πωλητές πετρελαίου, από την πλευρά τους, προειδοποιούν ότι η ζήτηση ενδέχεται να μειωθεί λόγω της υψηλής τιμής, οδηγώντας πολλά νοικοκυριά σε περιορισμένη χρήση της θέρμανσης ή σε στροφή προς πιο ρυπογόνα και επικίνδυνα μέσα, όπως οι σόμπες υγραερίου. Το σενάριο αυτό εγείρει ανησυχίες για την ασφάλεια και τη δημόσια υγεία, καθώς και για την αύξηση των εκπομπών ρύπων.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης αναμένεται να είναι έως και 70% ακριβότερη σε σχέση με πέρυσι, λόγω της ανόδου στις διεθνείς αγορές.
• Η κυβέρνηση εξετάζει αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, διεύρυνση των δικαιούχων και πιθανή μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης.
• Τα νοικοκυριά ενδέχεται να στραφούν σε εναλλακτικές πηγές θέρμανσης, με κινδύνους για την ασφάλεια και το περιβάλλον.

Γιατί έχει σημασία: Ο φετινός χειμώνας αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό τεστ αντοχής για τα νοικοκυριά και για την κυβερνητική πολιτική. Η ενεργειακή φτώχεια απειλεί να πλήξει εκατομμύρια πολίτες, ενώ οι αποφάσεις που θα ληφθούν το επόμενο διάστημα θα καθορίσουν όχι μόνο την οικονομική επιβάρυνση, αλλά και την κοινωνική συνοχή. Η εξισορρόπηση μεταξύ δημοσιονομικής πειθαρχίας και στήριξης των ευάλωτων είναι το κρίσιμο στοίχημα για την κυβέρνηση, την ώρα που η ενεργειακή κρίση παραμένει σε εξέλιξη.