Χαμάς, τρομοκρατία και διπλωματία (ή μόνο θαύμα θα φέρει την ειρήνη στη Μέση Ανατολή) | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει περάσει προ πολλού από το στάδιο της περιφερειακής αντιπαράθεσης σε εκείνο της συστημικής κρίσης, όπου η τρομοκρατία, η διπλωματία και τα ανθρωπιστικά αδιέξοδα συνυφαίνονται σε έναν φαύλο κύκλο βίας. Η Ευρώπη, που γειτονεύει με μια ολοένα και πιο κατεστραμμένη γειτονιά και πληρώνει και η ίδια τις συνέπειες της αναταραχής, καλείται να ετοιμαστεί για προκλήσεις που έρχονται, χωρίς να χάνει την ελπίδα της για ένα θαύμα που θα φέρει την ειρήνη.

Η δράση της Χαμάς δεν μπορεί να ερμηνευθεί μόνο ως στρατιωτική ενέργεια. Λειτουργεί ταυτόχρονα ως πολιτικό εργαλείο, ως μοχλός πίεσης σε περιφερειακούς και διεθνείς παίκτες και ως καταλύτης για την αναζωπύρωση ενός παλαιού αφηγήματος θυματοποίησης και αντίστασης. Από την άλλη πλευρά, το Ισραήλ βρίσκεται αντιμέτωπο με το δίλημμα ανάμεσα στην ανάγκη για αποτροπή και στην ανάγκη διατήρησης της διεθνούς νομιμοποίησης. Κάθε στρατιωτική κλιμάκωση παράγει νέες γενιές ριζοσπαστικοποίησης, ενώ κάθε διπλωματική πρωτοβουλία προσκρούει σε βαθιά ριζωμένες desconfiances και σε εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες.

Η Ευρώπη, από την πλευρά της, βρίσκεται σε εξαιρετικά ευάλωτη θέση. Η γεωγραφική της εγγύτητα, οι ενεργειακές της εξαρτήσεις και οι μεταναστευτικές ροές την καθιστούν ταυτόχρονα παρατηρητή και συμμέτοχο. Οι Βρυξέλλες επιχειρούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην καταδίκη της τρομοκρατίας και στην ανάγκη διατήρησης διαύλων επικοινωνίας με όλους τους εμπλεκόμενους. Ωστόσο, η ευρωπαϊκή διπλωματία συχνά εμφανίζεται κατακερματισμένη, με τα κράτη-μέλη να ακολουθούν διαφορετικές εθνικές ατζέντες, αποδυναμώνοντας το συλλογικό αποτύπωμα της Ένωσης.

Το πραγματικό στοίχημα δεν είναι μόνο η κατάπαυση του πυρός, αλλά η οικοδόμηση ενός πλαισίου που θα καθιστά τη βία μη βιώσιμη πολιτικά. Αυτό απαιτεί ενίσχυση των μετριοπαθών δυνάμεων, επένδυση στην ανασυγκρότηση της Γάζας, επαναδιαπραγμάτευση των περιφερειακών συμμαχιών και, κυρίως, μια ειλικρινή συζήτηση για τα αίτια που τροφοδοτούν τη ριζοσπαστικοποίηση. Χωρίς αυτά, κάθε εκεχειρία θα είναι προσωρινή και κάθε ειρήνη θα μοιάζει με θαύμα που αναβάλλεται διαρκώς.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Χαμάς λειτουργεί και ως πολιτικός μοχλός πίεσης, όχι μόνο ως στρατιωτικός δρών, επηρεάζοντας τις περιφερειακές ισορροπίες.
• Η Ευρώπη πληρώνει άμεσα το κόστος της αποσταθεροποίησης μέσω ενέργειας, μεταναστευτικών ροών και εσωτερικών πολιτικών εντάσεων.
• Η ευρωπαϊκή διπλωματία παραμένει κατακερματισμένη, με τα κράτη-μέλη να προτάσσουν εθνικά συμφέροντα έναντι κοινής στρατηγικής.

Γιατί έχει σημασία: Η Μέση Ανατολή δεν είναι απομακρυσμένη κρίση. Είναι ένα εργαστήριο όπου δοκιμάζονται η αποτελεσματικότητα της διπλωματίας, η αντοχή των διεθνών θεσμών και η ικανότητα της Ευρώπης να προστατεύσει τα συμφέροντά της χωρίς να θυσιάσει τις αξίες της. Αν η ειρήνη εξαρτάται από θαύμα, τότε η πολιτική έχει αποτύχει. Η πρόκληση είναι να μετατραπεί το θαύμα σε στρατηγική επιλογή.