Οι αγορές ζητούν τον λογαριασμό, οι πολίτες αρνούνται να τον πληρώσουν | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο πιέσεις που δύσκολα συμβιβάζονται: οι αγορές απαιτούν πειστικό σχέδιο περιορισμού του χρέους, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές απορρίπτουν τις περικοπές που καλούνται να πληρώσουν. Το δίλημμα δεν είναι μόνο γαλλικό. Αποτυπώνει τη βαθύτερη αντίφαση της εποχής: την απαίτηση για δημοσιονομική σταθερότητα απέναντι σε κοινωνίες που έχουν εξαντλήσει τα περιθώρια αντοχής τους.

Η γαλλική κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει σε ένα τεντωμένο σκοινί. Από τη μία πλευρά, οι αποδόσεις των ομολόγων και οι οίκοι αξιολόγησης στέλνουν σαφές μήνυμα: χωρίς αξιόπιστο δημοσιονομικό σχέδιο, το κόστος δανεισμού θα εκτιναχθεί και η χώρα θα πληρώσει ακριβά την αβεβαιότητα. Από την άλλη, τα συνδικάτα και οι διαδηλωτές αρνούνται να αναλάβουν το βάρος μιας προσαρμογής που αντιλαμβάνονται ως άδικη, καθώς πλήττει μισθούς, συντάξεις και δημόσιες υπηρεσίες.

Το παράδοξο είναι ότι και οι δύο πλευρές έχουν δίκιο στα δικά τους πλαίσια. Οι αγορές δεν είναι συναισθηματικές οντότητες, αλλά μηχανισμοί που τιμολογούν ρίσκο. Οι πολίτες, όμως, δεν είναι αφηρημένα νούμερα σε ένα υπολογιστικό φύλλο. Είναι άνθρωποι που βλέπουν το διαθέσιμο εισόδημά τους να συρρικνώνεται μετά από χρόνια κρίσεων, πληθωρισμού και πανδημίας. Όταν η λιτότητα επιστρέφει ως μονόδρομος, η κοινωνική νομιμοποίηση καταρρέει.

Η γαλλική περίπτωση λειτουργεί ως προειδοποιητικό σήμα για ολόκληρη την Ευρωζώνη. Οι δημοσιονομικοί κανόνες, όσο αναγκαίοι κι αν είναι, δεν μπορούν να εφαρμοστούν σε κενό πολιτικής και κοινωνικής συναίνεσης. Χωρίς αναπτυξιακή προοπτική και δίκαιη κατανομή βαρών, η δημοσιονομική πειθαρχία μετατρέπεται σε πολιτικό αδιέξοδο. Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει προσαρμογή, αλλά ποιος θα την πληρώσει και με ποια πολιτική εντολή.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι αγορές πιέζουν για άμεσο και αξιόπιστο σχέδιο μείωσης του χρέους, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού όσο η αβεβαιότητα διαρκεί.
• Οι διαδηλώσεις στη Γαλλία δείχνουν ότι η κοινωνική ανοχή στη λιτότητα έχει εξαντληθεί μετά από διαδοχικές κρίσεις.
• Η ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής σταθερότητας και κοινωνικής συνοχής αποτελεί πλέον κεντρικό πολιτικό στοίχημα σε όλη την Ευρώπη.

Γιατί έχει σημασία: Η Γαλλία δεν είναι απλώς μια χώρα σε δημοσιονομική στενότητα. Είναι το πολιτικό βαρόμετρο της Ευρώπης. Αν η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης μετά τη Γερμανία δεν μπορέσει να συνδυάσει τη δημοσιονομική προσαρμογή με την κοινωνική νομιμοποίηση, τότε το ίδιο το ευρωπαϊκό μοντέλο διακυβέρνησης θα δοκιμαστεί σοβαρά. Το μήνυμα είναι σαφές: οι αριθμοί δεν κυβερνούν μόνοι τους. Χρειάζονται πολιτική που να πείθει, όχι μόνο να επιβάλλει.