Η Κολομβία διακόπτει τις διπλωματικές σχέσεις με το Ιράν και ευθυγραμμίζεται με τις ΗΠΑ | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Σε μια κίνηση που αναδιατάσσει τους συσχετισμούς στη Λατινική Αμερική, η Κολομβία ανακοίνωσε τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων με το Ιράν, επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας. Η Μπογκοτά κατηγόρησε την Τεχεράνη για δεσμούς με «ναρκοτρομοκρατικές οργανώσεις», σηματοδοτώντας μια σαφή στροφή προς την ευθυγράμμιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η απόφαση αυτή δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία. Εδώ και μήνες, αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν εντείνει τις πιέσεις προς τους εταίρους τους στη Νότια Αμερική, προειδοποιώντας για την αυξανόμενη παρουσία ιρανικών δικτύων σε περιοχές όπου δρουν ένοπλες ομάδες και οργανώσεις διακίνησης ναρκωτικών. Η Κολομβία, παραδοσιακά ο στενότερος σύμμαχος της Ουάσιγκτον στην περιοχή, βρέθηκε στο επίκεντρο αυτών των πιέσεων. Η κατηγορία περί «ναρκοτρομοκρατικών» δεσμών παραπέμπει ευθέως σε οργανώσεις όπως οι διασπάσεις των FARC που αρνούνται τη συμφωνία ειρήνης, αλλά και σε παραστρατιωτικά δίκτυα που ελέγχουν διαδρόμους κοκαΐνης προς την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με δυτικές πηγές, ιρανικοί επιχειρηματικοί κύκλοι και πράκτορες έχουν κατ’ επανάληψη χρησιμοποιήσει εταιρείες-βιτρίνες στη Βενεζουέλα και τον Παναμά για να ξεπλύνουν χρήματα από ναρκωτικά, ενώ υπάρχουν ενδείξεις για προμήθεια όπλων και τεχνογνωσίας σε ένοπλες ομάδες. Η Τεχεράνη αρνείται κατηγορηματικά τις αιτιάσεις, κάνοντας λόγο για «αβάσιμες προφάσεις» που εξυπηρετούν αμερικανικά συμφέροντα. Ωστόσο, η απόφαση της Μπογκοτά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο: τον τελευταίο χρόνο, χώρες όπως η Αργεντινή και η Παραγουάη έχουν επίσης υιοθετήσει σκληρότερη στάση απέναντι στο Ιράν, επικαλούμενες την τρομοκρατική δράση της Χεζμπολάχ στη Λατινική Αμερική. Για την κυβέρνηση του Γκουστάβο Πέτρο, η κίνηση αυτή ισορροπεί ανάμεσα στην ανάγκη διατήρησης καλών σχέσεων με την Ουάσιγκτον —ιδίως σε ζητήματα αντιμετώπισης του οργανωμένου εγκλήματος και χρηματοδότησης— και στην εσωτερική πολιτική πίεση από συντηρητικούς κύκλους που ζητούν σαφή ταύτιση με τη Δύση. Παράλληλα, η διακοπή των σχέσεων με το Ιράν ενδέχεται να επηρεάσει τις εμπορικές ροές, καθώς η Τεχεράνη ήταν ένας περιθωριακός αλλά υπαρκτός εταίρος σε τομείς όπως τα πετροχημικά και τα λιπάσματα.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Κολομβία κατηγορεί το Ιράν για στήριξη «ναρκοτρομοκρατικών» δικτύων, χωρίς να έχει δημοσιοποιήσει αναλυτικά στοιχεία.
• Η απόφαση εντάσσεται σε μια ευρύτερη περιφερειακή στροφή κατά της Τεχεράνης, με τις ΗΠΑ να πιέζουν για απομόνωση του Ιράν στη Λατινική Αμερική.
• Το Ιράν αρνείται τις κατηγορίες και κάνει λόγο για υποταγή της Μπογκοτά στα αμερικανικά συμφέροντα.

Γιατί έχει σημασία: Η κίνηση της Κολομβίας δεν είναι απλώς μια διπλωματική ρήξη. Σηματοδοτεί τη σταδιακή μετατόπιση της Λατινικής Αμερικής από την εποχή των ανεξάρτητων ισορροπιών προς ένα διπολικό σχήμα, όπου η Ουάσιγκτον επιχειρεί να ανακτήσει τον έλεγχο της «πίσω αυλής» της. Παράλληλα, αναδεικνύει τον ρόλο του οργανωμένου εγκλήματος ως γεωπολιτικού εργαλείου, καθώς οι κατηγορίες για διασύνδεση ναρκωτικών και τρομοκρατίας γίνονται όλο και πιο συχνά το πρόσχημα για κυρώσεις και αποκλεισμούς. Το αν η Τεχεράνη θα απαντήσει με αντίποινα —πιθανότατα μέσω των συμμάχων της στη Βενεζουέλα ή μέσω κυβερνοεπιχειρήσεων— παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Για την ώρα, η Μπογκοτά στέλνει μήνυμα ότι επιλέγει πλευρά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την πολιτική και οικονομική της θέση στην περιοχή.