Βλέμματα που αλληθωρίζουν… | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Τα βλέμματα της διεθνούς κοινότητας είναι στραμμένα στη Νέα Υόρκη, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη η 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Ωστόσο, όπως επισημαίνει δηκτικά η ΕφΣυν, ένα μεγάλο μέρος αυτών των βλεμμάτων αλληθωρίζει: κοιτάζει μεν προς την έδρα των Ηνωμένων Εθνών, αλλά στην πραγματικότητα εστιάζει αλλού, σε εθνικά συμφέροντα, επικοινωνιακές σκοπιμότητες και προσωπικές ατζέντες ηγετών.

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ έχει μετατραπεί εδώ και χρόνια σε ένα πολύπλοκο θέατρο διπλωματίας, όπου οι διακηρύξεις περί ειρήνης, συνεργασίας και πολυμερούς διαλόγου συχνά συνυπάρχουν με σκληρή γεωπολιτική αντιπαράθεση. Η φετινή σύνοδος δεν αποτελεί εξαίρεση. Πόλεμοι που συνεχίζονται, ανθρωπιστικές κρίσεις που βαθαίνουν, κλιματική απειλή που επιταχύνεται και εμπορικοί πόλεμοι που επιστρέφουν συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό. Παρ’ όλα αυτά, ο δημόσιος λόγος των ισχυρών συχνά αποφεύγει τις ουσιαστικές απαντήσεις και περιορίζεται σε γενικόλογες διακηρύξεις.

Το «αλληθώρισμα» δεν είναι απλώς ρητορικό σχήμα. Είναι η περιγραφή μιας συστημικής αντίφασης: οι χώρες δηλώνουν προσηλωμένες στον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ, την ίδια στιγμή που δρουν μονομερώς, επιβάλλουν κυρώσεις, εξοπλίζουν συμμαχίες και αγνοούν αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η πολυμερής τάξη δοκιμάζεται, και μαζί της η αξιοπιστία του ίδιου του οργανισμού ως βήματος επίλυσης διαφορών. Οι μικρότερες χώρες, που πλήττονται δυσανάλογα από τις συνέπειες αυτής της υποκρισίας, βλέπουν τη Συνέλευση περισσότερο ως βήμα καταγγελίας παρά ως χώρο ουσιαστικής διαπραγμάτευσης.

Η ελληνική εξωτερική πολιτική παρακολουθεί τις εργασίες με το δικό της βλέμμα, επιδιώκοντας να αξιοποιήσει τις επαφές στο περιθώριο της Συνέλευσης για ζητήματα όπως τα ελληνοτουρκικά, το Κυπριακό και οι περιφερειακές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: πόσο από αυτό το διπλωματικό κεφάλαιο μεταφράζεται σε πραγματικά αποτελέσματα, και πόσο εξαντλείται σε ανακοινώσεις και φωτογραφίες;

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ διεξάγεται σε κλίμα βαθιάς γεωπολιτικής πόλωσης και διάβρωσης της πολυμερούς συνεργασίας.
• Οι διακηρύξεις των ισχυρών συχνά αποκλίνουν από τις πράξεις τους, υπονομεύοντας την αξιοπιστία του οργανισμού.
• Για την Ελλάδα, η Σύνοδος αποτελεί ευκαιρία διπλωματικής προβολής, αλλά η ουσία κρίνεται στις διμερείς επαφές και στη συνέχεια των αποφάσεων.

Γιατί έχει σημασία: Όταν τα βλέμματα αλληθωρίζουν, η διεθνής συνεργασία χάνει το νόημά της. Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ μπορεί να είναι ο καθρέφτης της παγκόσμιας πολιτικής, αλλά ο καθρέφτης δεν αλλάζει την πραγματικότητα αν δεν αλλάξουν οι προθέσεις όσων κοιτάζονται σε αυτόν. Η αξιοπιστία της πολυμέρειας θα κριθεί τελικά όχι στις ομιλίες, αλλά στις πράξεις που τις ακολουθούν.