Μπορεί ο Καναδάς να αντέξει χωρίς τις ΗΠΑ; | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Οι επανειλημμένες αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ στον Καναδά ως πιθανή «51η Πολιτεία» των Ηνωμένων Πολιτειών δεν αποτελούν απλώς ρητορικό σχήμα. Αποκαλύπτουν μια βαθύτερη αλήθεια: η καναδική οικονομία είναι δομικά συνδεδεμένη με αυτή των ΗΠΑ, και το ερώτημα αν μπορεί να σταθεί αυτόνομα είναι πλέον κεντρικό ζήτημα δημόσιας συζήτησης. Όπως επισημαίνει ο Ευάγγελος Σφακιανάκης, επίκουρος καθηγητής Χρηματοοικονομικών του Πανεπιστημίου Πειραιώς και ιδρυτής του Skeptonomic, η εξάρτηση αυτή δεν είναι συγκυριακή αλλά διαρθρωτική.

Το εμπορικό ισοζύγιο μιλά από μόνο του: περίπου τα τρία τέταρτα των καναδικών εξαγωγών κατευθύνονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, με τον ενεργειακό τομέα, τα ορυκτά και τα γεωργικά προϊόντα να κυριαρχούν. Ταυτόχρονα, η διασυνοριακή αλυσίδα εφοδιασμού —ιδίως στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας— λειτουργεί ως ενιαίο σύστημα παραγωγής, όπου εξαρτήματα διασχίζουν τα σύνορα πολλές φορές πριν φτάσουν στο τελικό προϊόν. Η καναδική οικονομία, με πληθυσμό μόλις σαράντα εκατομμυρίων, στηρίζεται σε κλίμακα που μόνο η αμερικανική αγορά μπορεί να προσφέρει. Μια απότομη αποσύνδεση θα συμπίεζε τα περιθώρια κέρδους, θα εκτόξευε την ανεργία στις εξαγωγικές περιφέρειες και θα υπονόμευε το καναδικό δολάριο. Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι μονόπλευρη. Ο Καναδάς διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα —ενεργειακή αυτάρκεια, φυσικούς πόρους, σταθερό τραπεζικό σύστημα— που του δίνουν διαπραγματευτική ισχύ. Η στρατηγική διαφοροποίησης προς την Ευρώπη και την Ασία μέσω συμφωνιών όπως η CETA και η CPTPP αποτελεί σταδιακή, όχι άμεση, διέξοδο. Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι η πλήρης ανεξαρτησία, αλλά η μείωση της μονομερούς εξάρτησης και η θωράκιση έναντι πιέσεων όπως οι δασμοί.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Περίπου το 75% των καναδικών εξαγωγών κατευθύνεται στις ΗΠΑ, καθιστώντας τη χώρα εξαιρετικά ευάλωτη σε αμερικανικές εμπορικές αποφάσεις.
• Οι διασυνοριακές αλυσίδες εφοδιασμού, ειδικά στην αυτοκινητοβιομηχανία και την ενέργεια, καθιστούν την πλήρη αποσύνδεση πρακτικά ανέφικτη βραχυπρόθεσμα.
• Η στρατηγική διαφοροποίησης μέσω εμπορικών συμφωνιών με Ευρώπη και Ασία προσφέρει μακροπρόθεσμη θωράκιση, αλλά απαιτεί χρόνο και επενδύσεις σε υποδομές.

Γιατί έχει σημασία: Η συζήτηση για την καναδική αυτονομία δεν αφορά μόνο τον Καναδά. Αποτελεί προειδοποίηση για κάθε μικρότερη οικονομία που βασίζεται υπερβολικά σε έναν μόνο εμπορικό εταίρο. Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου η οικονομική πίεση χρησιμοποιείται ως εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής, η διαφοροποίηση δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα. Ο Καναδάς μπορεί να αντέξει χωρίς τις ΗΠΑ — αλλά μόνο αν αρχίσει να προετοιμάζεται σήμερα για έναν κόσμο όπου δεν θα μπορεί να θεωρεί δεδομένη την αμερικανική αγορά.