CENTCOM: Πλήγματα σε τρία ιρανικά τάνκερ μετά την επίθεση των Φρουρών της Επανάστασης σε αμερικανικά πλοία

Lead: Η ένταση στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου εισέρχεται σε νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση, καθώς η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) επιβεβαίωσε τη διενέργεια πληγμάτων εναντίον τριών ιρανικών πετρελαιοφόρων. Η επιχείρηση, που έλαβε χώρα στον Κόλπο του Ομάν και στα ανοιχτά των ιρανικών ακτών, αποτελεί την πρώτη άμεση στρα военная απάντηση της Ουάσινγκτον στην πρόσφατη εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων από τους Φρουρούς της Επανάστασης κατά αμερικανικών πολεμικών πλοίων. Η εξέλιξη αυτή ανατρέπει τους συσχετισμούς και θέτει επί τάπητος το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης σύρραξης.

Η αμερικανική αντίδραση δεν είναι τυχαία ούτε χρονικά ούτε ως προς την επιλογή των στόχων. Η στόχευση πετρελαιοφόρων, και μάλιστα ιρανικών, συνιστά ένα διπλό μήνυμα. Πρώτον, προς την Τεχεράνη, ότι οι ΗΠΑ δεν θα ανεχθούν περαιτέρω προκλήσεις κατά του ναυτικού τους, ειδικά σε μια θαλάσσια οδό ζωτικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Δεύτερον, προς τους συμμάχους τους στην περιοχή, ότι η δέσμευσή τους για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας παραμένει ακέραιη, ακόμη και με κόστος μια άμεση στ военная αναμέτρηση. Η επιλογή των ιρανικών δεξαμενόπλοιων ως στόχων, αντί για στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο έδαφος του Ιράν, υποδηλώνει μια προσπάθεια βαθμονόμησης της απάντησης: πλήγμα στα οικονομικά συμφέροντα και τη ναυτική παρουσία της Τεχεράνης, χωρίς, προς το παρόν, να ανοίγει ο δρόμος για μια επίθεση στο ιρανικό έδαφος που θα οδηγούσε σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.

Ωστόσο, το επιχειρησιακό αυτό δίλημμα είναι εξαιρετικά λεπτό. Οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν αποδείξει στο παρελθόν ότι διαθέτουν τόσο τη βούληση όσο και τα μέσα για να απαντήσουν πολλαπλώς, είτε μέσω πληρεξουσίων δυνάμεων στην περιοχή είτε με νέες επιθέσεις σε εμπορικά πλοία. Η ρητορική από την Τεχεράνη είναι ήδη οξυμένη, με αξιωματούχους να κάνουν λόγο για «αδιανόητες συνέπειες». Το ερώτημα που κυριαρχεί πλέον στα επιτελεία δεν είναι αν θα υπάρξει ιρανική αντίδραση, αλλά ποια θα είναι η μορφή και η έντασή της.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Τα πλήγματα αποτελούν άμεση απάντηση στην εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων από το Ιράν εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων, κάτι που οι ΗΠΑ χαρακτήρισαν ως πρωτοφανή κλιμάκωση.
• Οι στόχοι ήταν ιρανικά πετρελαιοφόρα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η Ουάσινγκτον στοχεύει να πλήξει τα έσοδα και τη ναυτική επιχειρησιακή ικανότητα της Τεχεράνης, χωρίς να προχωρήσει σε χερσαία πλήγματα στο ιρανικό έδαφος.
• Η περιοχή του Στενού του Ορμούζ, από την οποία διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο επίκεντρο μιας άνευ προηγουμένου στρατιωτικής έντασης.

Γιατί έχει σημασία: Η ενέργεια της CENTCOM δεν είναι ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά ένα σημείο καμπής στην πολιτική αποτροπής των ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν. Η επιλογή της άμεσης στ военной απάντησης σε ναυτικούς στόχους σηματοδοτεί την εγκατάλειψη της στρατηγικής της υπομονής και την υιοθέτηση μιας πιο επιθετικής γραμμής. Ταυτόχρονα, όμως, ανοίγει τον ασκό του Αιόλου: κάθε νέα ιρανική αντίδραση θα προκαλέσει μια νέα, πιο σφοδρή αμερικανική απάντηση, οδηγώντας ενδεχομένως σε έναν κύκλο βίας που θα αποσταθεροποιήσει πλήρως την ήδη εύθραυστη ισορροπία στην περιοχή και θα εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου σε δυσθεώρητα ύψη, πλήττοντας την παγκόσμια οικονομία. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, ενώ οι διπλωματικοί δίαυλοι, αν και ανοικτοί, δείχνουν να αδυνατούν να αναχαιτίσουν την ορμή προς την άβυσσο.