Ερντογάν: Είμαι πεπεισμένος ότι θα πάρουμε τα F-35, ο Τραμπ είναι θετικός σε αυτή την προοπτική

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επέστρεψε από τη Νέα Υόρκη με μια δήλωση που αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τη γεωπολιτική ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγθο. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο αεροπλάνο της επιστροφής, ο Τούρκος πρόεδρος εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι η Άγκυρα θα επανενταχθεί στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, επικαλούμενος τη θετική στάση του Ντόναλντ Τραμπ. Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς οι σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ δοκιμάζονται εδώ και χρόνια, με αφορμή την αγορά των ρωσικών S-400 και τις κυρώσεις που ακολούθησαν.

Η αναφορά του Ερντογάν σε «θετική βούληση» του Τραμπ δεν αποτελεί απλή διπλωματική ευγένεια. Αποτυπώνει μια πραγματική μετατόπιση στο αμερικανικό στρατόπεδο, όπου το επιχείρημα της επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35 κερδίζει έδαφος έναντι της τιμωρητικής προσέγγισης. Για την Ουάσιγκτον, η Τουρκία παραμένει στρατηγικός εταίρος στο ΝΑΤΟ, με κρίσιμο ρόλο στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μέση Ανατολή. Η απώλειά της από το πρόγραμμα των F-35 δημιούργησε ένα κενό που άλλες δυνάμεις, όπως η Ρωσία, προσπάθησαν να καλύψουν. Παράλληλα, η τουρκική αμυντική βιομηχανία έχει επενδύσει σημαντικά στην ανάπτυξη εγχώριων μαχητικών, γεγονός που αλλάζει τους όρους της διαπραγμάτευσης. Ωστόσο, το Κογκρέσο παραμένει επιφυλακτικό, με νομοθέτες να προβάλλουν αντιρρήσεις για τα S-400 και τις τουρκικές ενέργειες σε Συρία και Αιγαίο. Η επιστροφή στο πρόγραμμα δεν είναι τεχνική υπόθεση· είναι βαθιά πολιτική, με αντίκτυπο στην ισορροπία ισχύος στο Αιγαίο και στην Κύπρο.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα F-35 το 2019 λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400, με τις ΗΠΑ να επικαλούνται κινδύνους διαρροής τεχνολογίας.
• Ο Τραμπ έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι η Τουρκία «δεν φέρθηκε δίκαια» και ότι θα μπορούσε να επανεξεταστεί η απόφαση, ενώ το Κογκρέσο έχει επιβάλει κυρώσεις μέσω CAATSA.
• Η Άγκυρα προωθεί παράλληλα το εγχώριο μαχητικό KAAN, επιδιώκοντας αυτονομία, αλλά η πρόσβαση στα F-35 παραμένει στρατηγικός στόχος.

Γιατί έχει σημασία: Η δήλωση Ερντογάν δεν αφορά μόνο ένα οπλικό σύστημα. Σηματοδοτεί τη δυνατότητα επαναπροσδιορισμού των ελληνοτουρκικών και τουρκοαμερικανικών σχέσεων, με την Αθήνα να παρακολουθεί στενά. Αν η Τουρκία επανενταχθεί στο πρόγραμμα, η ποιοτική ισορροπία στο Αιγαίο θα μεταβληθεί, ενώ η Ελλάδα θα πιέσει για αντισταθμίσματα. Ταυτόχρονα, η στάση του Κογκρέσου θα καθορίσει αν η «πεποίθηση» Ερντογάν θα μετουσιωθεί σε πράξη ή θα μείνει μια ακόμη διπλωματική υπόσχεση.