Έρχεται το πολιτικό τέλος του Μερτς | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η πολιτική ατμόσφαιρα στο Βερολίνο γίνεται εκρηκτική. Μετά τη σαρωτική επικράτηση της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται αντιμέτωπος με το μεγαλύτερο πολιτικό αδιέξοδο της καριέρας του. Τα εσωκομματικά πυρά, η φθορά της κυβερνητικής συνοχής και η άνοδος των λαϊκιστικών δυνάμεων συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα που, σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, προαναγγέλλει το τέλος της καγκελαρίας του.

Η ήττα των παραδοσιακών κομμάτων εξουσίας στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν είναι απλώς ένα τοπικό εκλογικό αποτέλεσμα. Αποτελεί ένα κάτοπτρο της βαθιάς δυσαρέσκειας των πολιτών απέναντι στην ομοσπονδιακή πολιτική του Μερτς, ιδίως σε ζητήματα οικονομικής στασιμότητας, ενεργειακού κόστους και μεταναστευτικής πολιτικής. Η AfD, εκμεταλλευόμενη την ακρίβεια και την ανασφάλεια, κατάφερε να συσπειρώσει ένα ευρύ φάσμα ψηφοφόρων, μετατρέποντας την ψήφο διαμαρτυρίας σε μόνιμη εκλογική δεξαμενή. Το γεγονός αυτό θέτει σε συναγερμό το αρχηγείο των Χριστιανοδημοκρατών (CDU), όπου ήδη ακούγονται φωνές για αλλαγή ηγεσίας και στρατηγικής.

Ο Μερτς, ο οποίος ανέλαβε την καγκελαρία με την υπόσχεση σταθερότητας και οικονομικού εκσυγχρονισμού, βλέπει πλέον το αφήγημά του να καταρρέει. Οι δημοσκοπήσεις σε πανεθνικό επίπεδο δείχνουν συνεχή πτώση της δημοτικότητάς του, ενώ οι εταίροι του στον κυβερνητικό συνασπισμό, οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) και οι Πράσινοι, τηρούν στάση αναμονής, αποφεύγοντας να ταυτιστούν με τις αποτυχημένες πολιτικές του. Η εσωτερική αντιπολίτευση εντός του CDU εντείνεται, με πολλά στελέχη να θεωρούν ότι ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν διαθέτει την πολιτική ευελιξία να αντιμετωπίσει την άνοδο των άκρων.

Η οικονομική ατζέντα του Μερτς, που βασιζόταν στη δημοσιονομική πειθαρχία και στις επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας, δεν έχει αποδώσει τους αναμενόμενους καρπούς. Η γερμανική βιομηχανία πλήττεται από την ενεργειακή κρίση και τον διεθνή ανταγωνισμό, ενώ η ανεργία σημειώνει άνοδο, ιδιαίτερα στα ανατολικά κρατίδια. Σε αυτό το πλαίσιο, η ρητορική του Μερτς περί «οικονομικής αφύπνισης» ακούγεται κενή, ενισχύοντας την αφήγηση της AfD περί εγκατάλειψης των πολιτών από το πολιτικό κατεστημένο. Η στρατηγική του να αγνοήσει την ακροδεξιά, επιχειρώντας να την απομονώσει θεσμικά, αποδεικνύεται αναποτελεσματική, καθώς τα κοινωνικά προβλήματα παραμένουν άλυτα και η λαϊκή οργή διογκώνεται.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η επικράτηση της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ θεωρείται δημοσκοπικός οιωνός για τις επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές, καθώς το κόμμα ενισχύεται σταθερά σε όλα τα κρατίδια, ακόμη και στη Δυτική Γερμανία.
• Εντός του CDU έχει ξεκινήσει άτυπη συζήτηση διαδοχής, με φόντο την επικείμενη διεκδίκηση της προεδρίας του κόμματος από νεότερα στελέχη που τάσσονται υπέρ μιας πιο συντηρητικής γραμμής, μακριά από τον κεντρώο συμβιβασμό του Μερτς.
• Η κυβερνητική συμμαχία αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα νομιμοποίησης, καθώς η κοινωνική βάση των τριών κομμάτων συρρικνώνεται, ενώ οι πολιτικές λιτότητας συναντούν την αντίσταση των τοπικών κυβερνήσεων και των συνδικάτων.

Γιατί έχει σημασία: Η πτώση του Μερτς δεν αποτελεί απλώς μια εσωτερική υπόθεση της Γερμανίας. Ως η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, η πολιτική αστάθεια στο Βερολίνο αποδυναμώνει τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την ανταγωνιστικότητα και την άμυνα. Μια ενδεχόμενη κατάρρευση της κυβέρνησης θα οδηγούσε σε πρόωρες εκλογές, όπου η AfD θα μπορούσε να αναδειχθεί σε αξιωματική αντιπολίτευση ή ακόμη και σε κυβερνητικό εταίρο, ανατρέποντας τη μεταπολεμική πολιτική ισορροπία της χώρας. Το πολιτικό τέλος του Μερτς, επομένως, δεν σηματοδοτεί μόνο μια αλλαγή προσώπων, αλλά μια βαθιά ρήξη με το μέλλον της γερμανικής και ευρωπαϊκής δημοκρατίας.