Ιράν: Ο Αραγτσί διαβίβασε στον Γουίτκοφ τους όρους της Τεχεράνης για το άνοιγμα του Ορμούζ | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Σε μια κίνηση που ενδέχεται να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στον Περσικό Κόλπο, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί φέρεται να διαβίβασε στον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ τους όρους της Τεχεράνης για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, θέτοντας επί τάπητος ένα πακέτο απαιτήσεων που περιλαμβάνει την άμεση άρση του ναυτικού αποκλεισμού, την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα.

Η διαβίβαση των όρων μέσω του Γουίτκοφ, η οποία αποδίδεται στην εφημερίδα «ΕφΣυν», σηματοδοτεί μια σπάνια διπλωματική δίοδο ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, σε μια περίοδο που η ένταση γύρω από τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει φτάσει σε κρίσιμο σημείο. Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί τον στενότερο κόμβο της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Οποιαδήποτε διακοπή ή παρεμπόδιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας εκεί δεν αφορά μόνο το Ιράν και τις ΗΠΑ, αλλά ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.

Οι τρεις βασικοί άξονες που έθεσε ο Αραγτσί δεν είναι τυχαίοι. Η άρση του ναυτικού αποκλεισμού αγγίζει τον πυρήνα της στρατηγικής πίεσης που ασκούν οι ΗΠΑ, ενώ η αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, που παραμένουν «παγωμένα» σε ξένες τράπεζες, συνιστά πάγιο αίτημα της Τεχεράνης εδώ και χρόνια. Ο τερματισμός των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, από τη Γάζα και τον Λίβανο μέχρι την Υεμένη και το Ιράκ, δείχνει ότι η Τεχεράνη επιδιώκει μια συνολική περιφερειακή διευθέτηση και όχι μια αποσπασματική συμφωνία μόνο για τον Ορμούζ. Πρόκειται, με άλλα λόγια, για μια προσπάθεια να μετατραπεί το άνοιγμα των Στενών σε διαπραγματευτικό χαρτί για ευρύτερες γεωπολιτικές παραχωρήσεις.

Από την πλευρά της Ουάσιγκτον, η διαμεσολάβηση του Γουίτκοφ υποδηλώνει ότι η αμερικανική πλευρά εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας-πακέτο, παρά το γεγονός ότι οι σκληροπυρηνικοί κύκλοι στην Ουάσιγκτον και στην περιοχή αντιστέκονται σε οποιαδήποτε χαλάρωση της πίεσης προς την Τεχεράνη. Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο οι όροι αυτοί αποτελούν πραγματική βάση διαπραγμάτευσης ή μια τακτική κίνηση για την απόκτηση χρόνου και τη βελτίωση της διαπραγματευτικής θέσης του Ιράν.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι όροι της Τεχεράνης περιλαμβάνουν άρση του ναυτικού αποκλεισμού, αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων και τερματισμό εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα.
• Το Στενό του Ορμούζ είναι κρίσιμος ενεργειακός διάδρομος, από τον οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
• Η διαβίβαση των όρων έγινε μέσω του απεσταλμένου των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, γεγονός που δείχνει ύπαρξη διπλωματικού διαύλου.

Γιατί έχει σημασία: Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να μετατρέψει τον έλεγχο του Ορμούζ σε μοχλό πίεσης για μια συνολική περιφερειακή συμφωνία, την ώρα που η Ουάσιγκτον καλείται να επιλέξει ανάμεσα στη διατήρηση της μέγιστης πίεσης και σε μια δύσκολη αλλά ενδεχομένως αποτρεπτική διπλωματική διέξοδο. Το αποτέλεσμα θα κρίνει όχι μόνο τις ιρανοαμερικανικές σχέσεις, αλλά και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και της Ασίας.