ΙΕΝΕ: Η Ελλάδα συμβάλλει στη συγκράτηση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στα Βαλκάνια σε σχέση με την Κεντρική Ευρώπη

Lead: Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε παράγοντα σταθερότητας για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στα Βαλκάνια, καθώς σύμφωνα με νέα μελέτη του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ), η χώρα συμβάλλει ουσιαστικά στη συγκράτηση των τιμών χονδρικής πώλησης ηλεκτρικού ρεύματος στην ευρύτερη περιοχή, σε αντίθεση με τις σημαντικά υψηλότερες τιμές που καταγράφονται στην Κεντρική Ευρώπη. Η διαπίστωση αυτή αναδεικνύει τον κομβικό ρόλο του ελληνικού ενεργειακού συστήματος ως γέφυρας μεταξύ Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.

Η μελέτη του ΙΕΝΕ εξέτασε τις τιμές εκκαθάρισης στην αγορά επόμενης ημέρας σε μια σειρά από βαλκανικές χώρες, όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία, συγκρίνοντάς τες με τις αντίστοιχες σε αγορές της Κεντρικής Ευρώπης, όπως η Γερμανία, η Αυστρία και η Ουγγαρία. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι τιμές στα Βαλκάνια παρέμειναν κατά μέσο όρο χαμηλότερες, με την ελληνική αγορά να λειτουργεί ως ρυθμιστικός μοχλός. Αυτό αποδίδεται σε μια σειρά παραγόντων: πρώτον, στην αυξημένη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) στο ελληνικό μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, που μειώνει το οριακό κόστος. Δεύτερον, στη λειτουργία των διασυνδέσεων με τις γειτονικές χώρες, που επιτρέπουν τη μεταφορά φθηνότερης ενέργειας προς βορρά. Τρίτον, στη σχετικά σταθερή λειτουργία του ελληνικού συστήματος, παρά τις προκλήσεις που θέτει η ενεργειακή μετάβαση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια από χώρα-εισαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας σε καθαρό εξαγωγέα σε περιόδους υψηλής παραγωγής ΑΠΕ, ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες. Αυτή η εξέλιξη ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση της χώρας στην περιφερειακή αγορά και συμβάλλει στη διαμόρφωση πιο ανταγωνιστικών τιμών για τους καταναλωτές των βαλκανικών κρατών. Ωστόσο, η μελέτη επισημαίνει ότι η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη: οι τιμές στην Ελλάδα παραμένουν ευάλωτες σε εξωγενείς κραδασμούς, όπως οι διακυμάνσεις στις τιμές του φυσικού αερίου και οι γεωπολιτικές εντάσεις, γεγονός που μπορεί να ανατρέψει προσωρινά το πλεονέκτημα.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η μελέτη του ΙΕΝΕ καταγράφει συστηματικά χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στα Βαλκάνια σε σύγκριση με την Κεντρική Ευρώπη, με την Ελλάδα να λειτουργεί ως σταθεροποιητικός παράγοντας.
• Η αυξημένη παραγωγή από ΑΠΕ και οι διασυνδέσεις με τις γειτονικές χώρες επιτρέπουν τη μεταφορά φθηνότερης ενέργειας προς τα βόρεια, συγκρατώντας τις τιμές στην περιοχή.
• Παρά τα θετικά στοιχεία, η ελληνική αγορά παραμένει εκτεθειμένη σε εξωτερικούς κινδύνους, όπως οι τιμές του φυσικού αερίου και οι γεωπολιτικές εξελίξεις, που μπορούν να διαταράξουν την τρέχουσα εικόνα.

Γιατί έχει σημασία: Η διαπίστωση του ΙΕΝΕ δεν είναι απλώς μια τεχνική λεπτομέρεια της αγοράς ενέργειας. Αποτυπώνει μια στρατηγική πραγματικότητα: η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως ενεργειακός κόμβος που εξισορροπεί τις τιμές σε μια ευαίσθητη γεωπολιτικά περιοχή. Για τους καταναλωτές στα Βαλκάνια, αυτό μεταφράζεται σε πιο προσιτό ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ για την Αθήνα σε ενισχυμένο ρόλο στις ευρωπαϊκές ενεργειακές συζητήσεις. Το στοίχημα, ωστόσο, παραμένει η διατήρηση αυτής της δυναμικής μέσα σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης αστάθειας και έντονου ανταγωνισμού για φθηνή και καθαρή ενέργεια.