Προχειρότητα | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Μια δήλωση που θα έπρεπε να περάσει απαρατήρητη, αποκαλύπτει τελικά ένα βαθύτερο πρόβλημα στον τρόπο με τον οποίο στελεχώνονται και επικοινωνούνται κρίσιμες ακαδημαϊκές θέσεις στη χώρα. Η τοποθέτηση περί «τιμής» για την ανάληψη καθηκόντων πρύτανη σε ένα φερόμενο βρετανικό εκπαιδευτικό ίδρυμα που «εγκαθίσταται στην Ελλάδα» εγείρει ερωτήματα προχειρότητας, ασάφειας και θεσμικής χαλαρότητας.

Το πρώτο ζήτημα είναι γλωσσικό και ουσιαστικό ταυτόχρονα. Η φράση «δημόσιο εκπαιδευτικό ίδρυμα της Μεγάλης Βρετανίας, το οποίο εγκαθίσταται στην Ελλάδα» δεν περιγράφει κάποια γνωστή, θεσμικά κατοχυρωμένη διαδικασία. Τα βρετανικά δημόσια πανεπιστήμια δεν «εγκαθίστανται» σε άλλη χώρα με πρύτανη διορισμένο στην Ελλάδα· είτε λειτουργούν παραρτήματα με σαφές κανονιστικό πλαίσιο, είτε συνάπτουν συνεργασίες με ελληνικά ΑΕΙ. Η ασάφεια αυτή δεν είναι αθώα: δημιουργεί την εντύπωση ενός θεσμού που υπάρχει περισσότερο στα δελτία Τύπου παρά στα μητρώα εκπαιδευτικών αρχών.

Το δεύτερο ζήτημα αφορά την ίδια τη λέξη «τιμή». Στην ακαδημαϊκή ζωή, η τιμή συνοδεύει εκλογές που έχουν περάσει από συλλογικά όργανα, δημοσιευμένα πρακτικά και ακαδημαϊκά κριτήρια. Όταν η ανάληψη καθηκόντων ανακοινώνεται με όρους προσωπικής διάκρισης, χωρίς αναφορά σε διαδικασία επιλογής, θητεία, αρμοδιότητες και εποπτεύουσα αρχή, τότε η «τιμή» μετατρέπεται σε επικοινωνιακό σχήμα. Η προχειρότητα δεν βρίσκεται μόνο στη διατύπωση· βρίσκεται στην απουσία ελέγχου πριν από τη δημόσια τοποθέτηση.

Το τρίτο ζήτημα είναι πολιτικό και θεσμικό. Η Ελλάδα έχει αυστηρό πλαίσιο για την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων, με εγκρίσεις που περνούν από το Υπουργείο Παιδείας και την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης. Αν το εν λόγω ίδρυμα δεν έχει περάσει από αυτές τις διαδικασίες, τότε η δήλωση λειτουργεί ως άσκηση εντυπώσεων. Αν τις έχει περάσει, τότε η ανακοίνωση όφειλε να τις μνημονεύει. Σε κάθε περίπτωση, η προχειρότητα εκτίθεται.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η δήλωση δεν κατονομάζει το βρετανικό ίδρυμα, τη νομική του μορφή, ούτε τη διαδικασία έγκρισης της εγκατάστασής του στην Ελλάδα.
• Η λέξη «πρύτανης» παραπέμπει σε ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο· σε ξένα παραρτήματα οι τίτλοι διοίκησης είναι συνήθως διαφορετικοί και σαφώς ορισμένοι.
• Χωρίς επίσημη πράξη διορισμού και εποπτεύουσα αρχή, η ανακοίνωση παραμένει επικοινωνιακή και όχι θεσμική.

Γιατί έχει σημασία: Η προχειρότητα στη δημόσια επικοινωνία ακαδημαϊκών θέσεων δεν είναι λεπτομέρεια. Διαβρώνει την εμπιστοσύνη στα θεσμικά όργανα, συσκοτίζει τη διαφάνεια και ανοίγει χώρο σε σχήματα που επικαλούνται διεθνή κύρος χωρίς αποδείξεις. Όταν η «τιμή» ανακοινώνεται χωρίς έλεγχο, η ζημιά δεν είναι μόνο γλωσσική· είναι θεσμική.