ΕΛΣΤΑΤ: Πόσα χρήματα ξοδεύουν τον μήνα τα νοικοκυριά – Οι δαπάνες που «ζορίζουν» τον προϋπολογισμό

Lead: Αύξηση 5,5% κατέγραψε η μέση ετήσια δαπάνη των ελληνικών νοικοκυριών για αγορές αγαθών και υπηρεσιών το 2025, φτάνοντας στα 21.842,40 ευρώ από 20.694,48 ευρώ το 2024, σύμφωνα με την έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ. Πίσω από τον αριθμό κρύβεται μια πραγματικότητα που πιέζει καθημερινά τον οικογενειακό προϋπολογισμό: οι ανάγκες στέγασης, διατροφής και ενέργειας καταναλώνουν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος, αφήνοντας ελάχιστο περιθώριο για αποταμίευση ή άλλες δαπάνες.

Η άνοδος της μέσης δαπάνης δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Μεγάλο μέρος της αύξησης απορροφάται από τον πληθωρισμό, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει πλήξει ιδιαίτερα τα είδη πρώτης ανάγκης. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι τα νοικοκυριά ξοδεύουν δυσανάλογα μεγάλο ποσοστό του εισοδήματός τους σε στέγαση, τρόφιμα και μεταφορές, κατηγορίες στις οποίες οι τιμές παραμένουν επίμονα υψηλές. Παράλληλα, η ενεργειακή κρίση και οι αυξημένες τιμές ηλεκτρικού ρεύματος και θέρμανσης έχουν μετατρέψει τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας σε σταθερή πηγή πίεσης, ιδίως για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η αύξηση των δαπανών συνοδεύεται από περιορισμένη αύξηση των διαθέσιμων εισοδημάτων, με αποτέλεσμα πολλά νοικοκυριά να καλύπτουν τις ανάγκες τους μέσω δανεισμού ή ανάλωσης αποταμιεύσεων. Οι ευάλωτες ομάδες, όπως οι συνταξιούχοι και οι μονογονεϊκές οικογένειες, βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κίνδυνο της υπερχρέωσης, ενώ η ακρίβεια στις αγορές τροφίμων λειτουργεί ως μόνιμος ανασταλτικός παράγοντας για την ποιότητα ζωής. Την ίδια στιγμή, οι δαπάνες για υγεία και εκπαίδευση συμπιέζονται, καθώς τα νοικοκυριά αναγκάζονται να ιεραρχήσουν τις βασικές ανάγκες.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών αυξήθηκε στα 21.842,40 ευρώ το 2025, από 20.694,48 ευρώ το 2024, καταγράφοντας άνοδο 5,5%.
• Οι μεγαλύτερες πιέσεις προέρχονται από στέγαση, τρόφιμα, ενέργεια και μεταφορές, κατηγορίες που απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού.
• Η αύξηση των δαπανών δεν συνοδεύεται από ανάλογη αύξηση των εισοδημάτων, με αποτέλεσμα πολλά νοικοκυριά να καταφεύγουν σε δανεισμό ή να περιορίζουν άλλες ανάγκες.

Γιατί έχει σημασία: Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν μια οικονομία στην οποία η κατανάλωση αυξάνεται κυρίως λόγω αναγκαιότητας και όχι ευημερίας. Η διαρκής πίεση σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες υπονομεύει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και περιορίζει τις προοπτικές ανάπτυξης, καθώς μειώνεται η ζήτηση για μη βασικά προϊόντα. Χωρίς ουσιαστική ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και στοχευμένα μέτρα στήριξης των ευάλωτων ομάδων, ο κίνδυνος διεύρυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων παραμένει ορατός.