Επίδομα και για την ακριβή ντομάτα τον χειμώνα | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε «χώρα των επιδομάτων», όπως επισημαίνει δημοσίευμα της Ναυτεμπορικής, με την αντίληψη ότι το κράτος οφείλει να παρεμβαίνει με ενισχύσεις ακόμη και για την ακριβή ντομάτα τον χειμώνα. Πίσω από την ευκολία της επιδοματικής πολιτικής κρύβεται ένα βαθύτερο πρόβλημα: η απομάκρυνση από κάθε σκέψη για ανόρθωση της οικονομίας πάνω σε υγιείς βάσεις.

Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο, αλλά η έκτασή του προκαλεί προβληματισμό. Από τα επιδόματα θέρμανσης και τα στεγαστικά βοηθήματα μέχρι τις έκτακτες ενισχύσεις για την ακρίβεια στα τρόφιμα, η λογική της άμεσης κρατικής παρέμβασης έχει εδραιωθεί ως αυτόματη απάντηση σε κάθε αναταραχή. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η προσέγγιση αντιμετωπίζει το σύμπτωμα και όχι την αιτία. Η ακρίβεια στην ντομάτα τον χειμώνα δεν οφείλεται μόνο στις εποχικές διακυμάνσεις ή στις διεθνείς τιμές, αλλά και στις διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής παραγωγής, στις ελλιπείς υποδομές, στο κόστος ενέργειας και στη γραφειοκρατία που ταλανίζει τους αγρότες. Ένα επίδομα μπορεί να ανακουφίσει προσωρινά τον καταναλωτή, αλλά δεν διορθώνει την αγορά ούτε ενισχύει την ανταγωνιστικότητα.

Η επιδοματική πολιτική, όταν γίνεται μόνιμο εργαλείο, δημιουργεί εξαρτήσεις. Οι πολίτες στρέφονται στο κράτος για κάθε ανάγκη, ενώ οι επιχειρήσεις προσαρμόζουν τις τιμές τους προσδοκώντας κρατική στήριξη. Παράλληλα, το δημοσιονομικό κόστος διογκώνεται, περιορίζοντας τον χώρο για επενδύσεις σε παιδεία, υγεία και υποδομές που θα αύξαναν την παραγωγικότητα. Η χώρα χρειάζεται ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, με έμφαση στην εξωστρέφεια, την καινοτομία και τη μείωση του κρατικού βάρους, ώστε να μην καταφεύγει σε οριζόντια μέτρα στήριξης. Χωρίς αυτές τις τομές, το επόμενο επίδομα θα αφορά κάποιο άλλο προϊόν, και ο φαύλος κύκλος θα συνεχιστεί.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η επιδοματική πολιτική στην Ελλάδα έχει επεκταθεί σε πληθώρα αγαθών και υπηρεσιών, από τη θέρμανση μέχρι τα τρόφιμα, χωρίς να επιλύει τις δομικές αιτίες της ακρίβειας.
• Η λογική «το κράτος θα δώσει λύση» αποδυναμώνει την ατομική ευθύνη και την επιχειρηματικότητα, ενώ αυξάνει το δημοσιονομικό βάρος για τις επόμενες γενιές.
• Η ανόρθωση της οικονομίας απαιτεί επενδύσεις στην παραγωγή, μείωση της γραφειοκρατίας και στήριξη της καινοτομίας, όχι οριζόντια επιδόματα που καλύπτουν προσωρινά τις ανάγκες.

Γιατί έχει σημασία: Η συζήτηση για το επίδομα στην ακριβή ντομάτα δεν είναι παρά η κορυφή του παγόβουνου. Αποκαλύπτει μια βαθύτερη κρίση αντίληψης: την εγκατάλειψη κάθε σοβαρής προσπάθειας για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις προς όφελος εύκολων, αλλά μακροπρόθεσμα επιζήμιων, λύσεων. Αν η Ελλάδα θέλει να σταθεί στα πόδια της, πρέπει να στραφεί στην παραγωγή και όχι στην κατανάλωση επιδομάτων. Διαφορετικά, θα συνεχίσει να πληρώνει το τίμημα μιας οικονομίας που θεραπεύει τα συμπτώματα αντί να γιατρέψει την ασθένεια.