Αυτό λέγεται μυστική διπλωματία | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η συνάντηση των επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών Ελλάδας και Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν και Θεμιστοκλή Δεμίρη, δεν ήταν μια ακόμη επαφή χαμηλού προφίλ. Το γεγονός ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο άνδρες μετέβησαν αμέσως μετά στο Μέγαρο Μαξίμου για να ενημερώσουν τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, αναδεικνύει την ύπαρξη μιας παράλληλης, διακριτικής διπλωματικής οδού που λειτουργεί πέρα από τα φώτα της δημοσιότητας, με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο και την προετοιμασία του εδάφους για ουσιαστικό διάλογο.

Η επιλογή των δύο πλευρών να συνομιλήσουν μέσω των αρχηγών των κατασκοπευτικών τους μηχανισμών δεν είναι τυχαία. Οι υπηρεσίες πληροφοριών αποτελούν συχνά τον πλέον αξιόπιστο και άμεσο δίαυλο επικοινωνίας, ειδικά όταν τα επίσημα διπλωματικά κανάλια βρίσκονται σε αδιέξοδο ή όταν υπάρχει ανάγκη να μεταδοθούν μηνύματα χωρίς τη βαριά σκιά της δημόσιας ρητορικής. Η παρουσία τους στο Μαξίμου υποδηλώνει ότι ο πρωθυπουργός όχι μόνο ενημερώνεται, αλλά και κατευθύνει προσωπικά αυτή την προσπάθεια, δίνοντάς της χαρακτήρα ύψιστης προτεραιότητας. Αυτό το μοτίβο, άλλωστε, έχει παρατηρηθεί και σε προηγούμενες περιόδους ύφεσης, όπου η «διπλωματία των υπηρεσιών» προηγήθηκε των επίσημων ραντεβού σε υπουργικό ή προεδρικό επίπεδο.

Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια συγκυρία όπου η Άγκυρα, παρά την επιθετική ρητορική της, φαίνεται να αναζητά σταθερότητα στην περιοχή, ενώ και η Αθήνα επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας. Το γεγονός ότι η συνάντηση πραγματοποιήθηκε παρά τις πρόσφατες εντάσεις γύρω από το μεταναστευτικό και τις υπερπτήσεις, δείχνει ότι και οι δύο πλευρές αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης. Η ουσία της συζήτησης, όπως διαρρέει, δεν αφορά μόνο την επιφανειακή διαχείριση κρίσεων, αλλά την επανεκκίνηση της διαδικασίας για τη διερεύνηση του συνόλου των διαφορών, με ορίζοντα ακόμη και την προσφυγή στη Χάγη, ένα ενδεχόμενο που μέχρι πρότινος φάνταζε μακρινό.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η συνάντηση Καλίν-Δεμίρη και η άμεση μετάβασή τους στο Μαξίμου υποδηλώνει ότι οι δύο χώρες έχουν ενεργοποιήσει έναν άτυπο αλλά κρίσιμο δίαυλο επικοινωνίας, ο οποίος λειτουργεί συμπληρωματικά ή και παράλληλα με την επίσημη διπλωματία.
• Η εμπλοκή των μυστικών υπηρεσιών σε αυτό το επίπεδο σηματοδοτεί την πρόθεση και των δύο πλευρών να συζητήσουν ουσιαστικά θέματα ασφαλείας και στρατιωτικής αποτροπής, πέρα από τα προσχήματα της δημόσιας αντιπαράθεσης.
• Η προσωπική εμπλοκή του πρωθυπουργού Μητσοτάκη στη διαδικασία δείχνει ότι η κυβέρνηση αποδίδει στρατηγική σημασία σε αυτό το κανάλι, το οποίο ενδέχεται να αποτελέσει τον προπομπό για νέες συναντήσεις σε πολιτικό επίπεδο ή ακόμη και για την επανεκκίνηση των διερευνητικών επαφών.

Γιατί έχει σημασία: Η μυστική διπλωματία δεν είναι απλώς μια διαδικασία διαχείρισης κρίσεων. Είναι το μέσο με το οποίο οι δύο χώρες μπορούν να ξεπεράσουν τα εμπόδια της δημόσιας ρητορικής και να θέσουν επί τάπητος τα πραγματικά ζητήματα που τις χωρίζουν. Αν η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποδώσει καρπούς, μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για μια νέα, πιο ρεαλιστική προσέγγιση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, όπου οι διαφωνίες θα αντιμετωπίζονται με ψυχραιμία και διάθεση συμβιβασμού. Για την Αθήνα, η διατήρηση αυτού του διαύλου αποτελεί δείγμα ωριμότητας και στρατηγικής σκέψης, ενώ για την κοινή γνώμη, είναι μια υπενθύμιση ότι η διπλωματία συχνά κερδίζεται στα παρασκήνια, μακριά από τις κάμερες, εκεί όπου οι πραγματικές αποφάσεις λαμβάνονται με ψίθυρο, όχι με κραυγές.