Περί κόστους, κοστολόγησης και κοστολόγων | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η φράση «η κυβέρνηση έχει μετατρέψει το ένα τέταρτο της ελληνικής οικονομίας σε στάχτη και μπούρμπερη» δεν είναι απλή ρητορική υπερβολή. Αποτυπώνει μια πραγματικότητα που αφορά εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις: την ασφυκτική πίεση του κόστους ζωής και παραγωγής, η οποία μετατρέπει την καθημερινή οικονομική διαχείριση σε άθλο. Το ερώτημα όμως δεν είναι μόνο πόσο κοστίζουν τα πάντα, αλλά ποιος κοστολογεί, με ποια κριτήρια και προς όφελος ποιου.

Η συζήτηση περί κόστους, κοστολόγησης και κοστολόγων δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι πολιτική μάχη. Όταν οι τιμές της ενέργειας, των τροφίμων και των ενοικίων ανεβαίνουν με ρυθμούς που ξεπερνούν κατά πολύ τις αυξήσεις μισθών, το βάρος πέφτει στα χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα. Την ίδια στιγμή, οι «κοστολόγοι» – ρυθμιστικές αρχές, υπουργεία, εταιρείες και ελεγκτικοί μηχανισμοί – εμφανίζονται συχνά είτε ανίσχυροι είτε απρόθυμοι να παρέμβουν ουσιαστικά. Η έννοια του κόστους χρησιμοποιείται ως άλλοθι για ανατιμήσεις, ενώ η κοστολόγηση παραμένει αδιαφανής. Έτσι, η αγορά δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά, αλλά μεταφέρει το βάρος της κρίσης στους καταναλωτές.

Το «ένα τέταρτο της οικονομίας» που μετατρέπεται σε στάχτη δεν είναι αφηρημένο μέγεθος. Είναι οι μικρές επιχειρήσεις που κλείνουν, οι αγρότες που αδυνατούν να καλύψουν το κόστος παραγωγής, οι εργαζόμενοι που βλέπουν τον μισθό τους να εξανεμίζεται. Είναι επίσης το μήνυμα ότι η ανάπτυξη χωρίς αναδιανομή και χωρίς έλεγχο των τιμών δεν φτάνει στην κοινωνία. Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει με ποια εργαλεία σκοπεύει να αντιμετωπίσει τη στρέβλωση, όχι να επικαλείται εξωγενείς παράγοντες. Η κοστολόγηση πρέπει να γίνει διαφανής, με δημόσιο έλεγχο στα περιθώρια κέρδους και στήριξη των ευάλωτων.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι αυξήσεις σε ενέργεια, τρόφιμα και στέγαση υπερβαίνουν διαχρονικά τις αυξήσεις μισθών, συμπιέζοντας το διαθέσιμο εισόδημα.
• Η κοστολόγηση παραμένει συχνά αδιαφανής, με ελλιπή έλεγχο στα περιθώρια κέρδους και στις ανατιμήσεις.
• Η φράση για «στάχτη και μπούρμπερη» αποτυπώνει την αποδιοργάνωση σε κλάδους που απασχολούν σημαντικό μέρος του πληθυσμού.

Γιατί έχει σημασία: Γιατί αν η συζήτηση για το κόστος μείνει σε επίπεδο επικοινωνιακών αντιπαραθέσεων, οι πραγματικοί «κοστολόγοι» – δηλαδή οι πολίτες – θα συνεχίσουν να πληρώνουν το τίμημα. Η διαφάνεια, ο έλεγχος και η αναδιανομή δεν είναι ιδεολογικά συνθήματα· είναι προϋποθέσεις για να μη μετατραπεί η οικονομική κρίση σε κοινωνική καταστροφή.