Βοσνία: Εκλογές με φόντο το φάντασμα Μλάντιτς και της γενοκτονίας | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Στις 6 Οκτωβρίου, οι πολίτες της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης προσέρχονται στις κάλπες για τις γενικές εκλογές, με το πολιτικό σκηνικό να παραμένει βαθιά σημαδεμένο από τις μνήμες του πολέμου του 1992-1995 και το φάντασμα του Ράτκο Μλάντιτς. Όπως επισημαίνει ο Βόσνιος ιστορικός Αμίρ Ντουράνοβιτς στο «Βήμα», λίγες ημέρες πριν την ψηφοφορία, η χώρα εξακολουθεί να πολιτεύεται με βάση το παρελθόν, με τις εθνοτικές διαιρέσεις να καθορίζουν την καθημερινή ατζέντα και τις προεκλογικές εκστρατείες.

Η εκλογική αναμέτρηση διεξάγεται σε ένα περιβάλλον όπου οι μνήμες της γενοκτονίας της Σρεμπρένιτσα παραμένουν νωπές, ενώ η καταδίκη του Μλάντιτς σε ισόβια κάθειρξη από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία δεν έχει φέρει την πολυπόθητη συμφιλίωση. Αντιθέτως, όπως σημειώνει ο Ντουράνοβιτς, οι πολιτικές ελίτ συνεχίζουν να εργαλειοποιούν το τραύμα του πολέμου για να διατηρήσουν την εξουσία τους, αναπαράγοντας αφηγήματα που διχάζουν αντί να ενώνουν. Η Βοσνία παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα θεσμικό πλαίσιο που δημιουργήθηκε από τη Συμφωνία του Ντέιτον, το οποίο, ενώ τερμάτισε τις εχθροπραξίες, παγίωσε τις εθνοτικές διαιρέσεις και κατέστησε τη χώρα ένα από τα πιο περίπλοκα πολιτικά συστήματα στον κόσμο.

Οι εκλογές αυτές δεν αφορούν μόνο την ανάδειξη νέων ηγεσιών, αλλά και το αν η Βοσνία μπορεί να ξεφύγει από τον φαύλο κύκλο του παρελθόντος. Οι νέες γενιές, που δεν έζησαν τον πόλεμο, βλέπουν την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας να παραμένει στάσιμη, ενώ η διαφθορά και η ανεργία – ειδικά στους νέους – συνεχίζουν να τροφοδοτούν το κύμα μετανάστευσης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια στιγμή, οι εθνικιστικές ρητορικές κυριαρχούν, με τους υποψηφίους να επικαλούνται συχνά τα θύματα του πολέμου για να κινητοποιήσουν τις βάσεις τους, αντί να παρουσιάζουν συγκεκριμένα σχέδια για το μέλλον.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι γενικές εκλογές στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη διεξάγονται στις 6 Οκτωβρίου, με το πολιτικό κλίμα να είναι βαρύ από τις μνήμες του πολέμου και τη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα.
• Ο ιστορικός Αμίρ Ντουράνοβιτς τονίζει ότι η χώρα πολιτεύεται με βάση το παρελθόν, με τις εθνοτικές διαιρέσεις να καθορίζουν την πολιτική ζωή και τις προεκλογικές εκστρατείες.
• Η Συμφωνία του Ντέιτον, που τερμάτισε τον πόλεμο, έχει παγιώσει ένα περίπλοκο θεσμικό σύστημα που συχνά εμποδίζει τη λήψη αποφάσεων και την πρόοδο προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Γιατί έχει σημασία: Οι εκλογές στη Βοσνία δεν είναι απλώς μια εσωτερική πολιτική υπόθεση. Αποτελούν βαρόμετρο για το κατά πόσον τα Βαλκάνια μπορούν να αφήσουν πίσω τους τη βία του παρελθόντος και να οικοδομήσουν ένα μέλλον βασισμένο στη συμφιλίωση και τη συνεργασία. Το φάντασμα του Μλάντιτς και της γενοκτονίας θα πλανάται πάνω από τις κάλπες, υπενθυμίζοντας ότι η δικαιοσύνη, όσο κι αν αποδόθηκε εν μέρει, δεν αρκεί για να επουλώσει τις πληγές. Η ψήφος των Βόσνιων θα κρίνει αν η χώρα θα συνεχίσει να ζει στο παρελθόν ή αν θα τολμήσει να κοιτάξει προς το μέλλον.