«Τραμπ και Ερντογάν έχουν αποτελεσματική επικοινωνία και αρμονία» λέει ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία

Lead: Ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, προχώρησε σε μια ακόμη δημόσια τοποθέτηση που επιβεβαιώνει το εξαιρετικό κλίμα στις σχέσεις Τραμπ - Ερντογάν, κάνοντας λόγο για «αποτελεσματική επικοινωνία και αρμονία» μεταξύ των δύο ηγετών. Η δήλωση αυτή, που έρχεται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων, εγείρει ερωτήματα για το πραγματικό περιεχόμενο της αμερικανοτουρκικής συνεργασίας και για το κατά πόσο η προσωπική χημεία των δύο ανδρών μεταφράζεται σε ουσιαστικά αποτελέσματα.

Ο Μπάρακ, ο οποίος έχει επανειλημμένα εκφραστεί με θερμά λόγια για την τουρκική ηγεσία, φαίνεται να υιοθετεί μια στρατηγική κατευνασμού που αποσκοπεί στη διατήρηση της Άγκυρας εντός της δυτικής σφαίρας επιρροής. Ωστόσο, η ρητορική περί «αρμονίας» συγκρούεται με μια σειρά από εκκρεμότητες που δηλητηριάζουν τις διμερείς σχέσεις: την τουρκική αγορά των ρωσικών S-400, τις διαφορές για τους Κούρδους μαχητές στη Συρία, τις πιέσεις για την έκδοση του Φετουλάχ Γκιουλέν και την τουρκική επιθετικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, η εσωτερική κατάσταση στην Τουρκία, με τις συνεχιζόμενες διώξεις αντιφρονούντων και τον περιορισμό της ελευθερίας του Τύπου, παραμένει σημείο τριβής με το αμερικανικό Κογκρέσο, το οποίο αντιστέκεται σθεναρά σε οποιαδήποτε προσέγγιση που θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως επιβράβευση αυταρχικών πρακτικών. Η «αρμονία» που περιγράφει ο Αμερικανός πρέσβης αφορά, κατά πάσα πιθανότητα, την προσωπική σχέση Τραμπ - Ερντογάν, η οποία βασίζεται σε μια αμοιβαία εργαλειοποίηση: ο μεν Τραμπ επιδιώκει έναν σύμμαχο στο ΝΑΤΟ που θα στηρίξει τις πρωτοβουλίες του στη Μέση Ανατολή, ο δε Ερντογάν αξιοποιεί την επαφή με τον Λευκό Οίκο για να ενισχύσει τη διαπραγματευτική του θέση έναντι της Ευρώπης και να νομιμοποιήσει τις περιφερειακές του φιλοδοξίες.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο Τομ Μπάρακ δήλωσε ότι οι δύο πρόεδροι έχουν «αποτελεσματική επικοινωνία», υπονοώντας ότι οι προσωπικές σχέσεις υπερβαίνουν τις θεσμικές διαφορές.
• Η δήλωση έρχεται εν μέσω συνεχιζόμενων εντάσεων για τους S-400, τη Συρία και την έκδοση Γκιουλέν, ζητήματα που παραμένουν άλυτα.
• Η αμερικανική πρεσβεία στην Άγκυρα έχει κατηγορηθεί ότι λειτουργεί περισσότερο ως δίαυλος άσκησης επιρροής παρά ως θεσμικός εκπρόσωπος των πάγιων αμερικανικών συμφερόντων.

Γιατί έχει σημασία: Η ρητορική περί «αρμονίας» δεν αρκεί για να καλύψει τα βαθιά ρήγματα στη σχέση Ουάσιγκτον - Άγκυρας. Αν η αμερικανική διπλωματία βασίζεται αποκλειστικά στην προσωπική χημεία Τραμπ - Ερντογάν, τότε κινδυνεύει να θυσιάσει μακροπρόθεσμα στρατηγικά συμφέροντα στο βωμό μιας εύθραυστης και μη θεσμοθετημένης σχέσης. Η πραγματική δοκιμασία δεν είναι η επικοινωνία, αλλά η ουσία της πολιτικής.