Ασκήσεις ύφους σε χωριό δίχως κοιμητήρι | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Σε ένα χωριό που «γυρεύει καταφυγή στα όνειρα», ένα περιφερόμενο «μπουλούκι» ηρώων —η Μάντισσα, η Σαλώμη, ο Εξαδάκτυλος, οι Σιαμαίοι, ο Θεραπευτής— συνοδεύει τον Ξένο και μια «μαρμαρένια» κάσα πάνω σε «αραμπά δίχως αραμπατζή». Η εικόνα δεν περιγράφει απλώς μια σκηνή· συμπυκνώνει έναν ολόκληρο στοχασμό για την ταυτότητα, τον θάνατο και τη μνήμη στην ελληνική περιφέρεια.

Το χωριό δίχως κοιμητήρι λειτουργεί ως αλληγορία. Όταν ένας τόπος στερείται τον χώρο όπου οι νεκροί του αναπαύονται, η σχέση του με το παρελθόν γίνεται ρευστή, σχεδόν ονειρική. Οι ήρωες που καταφθάνουν δεν είναι τυχαίοι· φέρουν ονόματα που παραπέμπουν σε αρχετυπικές μορφές της ελληνικής παράδοσης και της λογοτεχνίας. Η Μάντισσα προφητεύει, η Σαλώμη χορεύει στα όρια του επιτρεπτού, ο Εξαδάκτυλος κουβαλά τη βία της ιστορίας, οι Σιαμαίοι ενσαρκώνουν το αδιαχώριστο των αντιθέσεων, ο Θεραπευτής υπόσχεται λύτρωση. Μαζί συνθέτουν έναν χορό προσώπων που αναζητούν ταφή —κυριολεκτικά και μεταφορικά— σε έναν τόπο που αρνείται να τη δώσει.

Η «μαρμαρένια» κάσα πάνω στον «αραμπά δίχως αραμπατζή» είναι η κεντρική εικόνα. Ο αραμπάς χωρίς οδηγό υποδηλώνει την απώλεια κατεύθυνσης, την έλλειψη αυτού που θα οδηγήσει τη συλλογική μνήμη. Το μάρμαρο, υλικό μνημείων και επιταφίων, έρχεται σε αντίθεση με την κίνηση του άρματος: η μνήμη ταξιδεύει, αλλά χωρίς σταθμό. Ο Ξένος, μορφή που επανέρχεται στην ελληνική πεζογραφία ως ο ερχόμενος που αποκαλύπτει όσα οι ντόπιοι αδυνατούν να δουν, γίνεται ο μάρτυρας αυτής της περιπλάνησης.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η εικόνα του χωριού χωρίς κοιμητήρι λειτουργεί ως σύμβολο απομνημόνευσης και απώλειας ταυτότητας.
• Οι ήρωες του «μπουλουκιού» αντιστοιχούν σε αρχετυπικές φιγούρες της ελληνικής παράδοσης και λογοτεχνίας.
• Ο «αραμπάς δίχως αραμπατζή» δηλώνει την έλλειψη καθοδήγησης στη συλλογική μνήμη.

Γιατί έχει σημασία: Σε μια εποχή όπου η ελληνική περιφέρεια ερημώνει και οι τελετουργίες του θανάτου συρρικνώνονται, το ερώτημα του τόπου ταφής γίνεται πολιτικό και υπαρξιακό. Ένα χωριό δίχως κοιμητήρι δεν θρηνεί απλώς· αρνείται να αναγνωρίσει ότι κάτι χάθηκε. Η αφήγηση αυτή μας υπενθυμίζει ότι χωρίς χώρο μνήμης, ακόμη και οι πιο ισχυροί μύθοι περιφέρονται άταφοι.