Αρβανίτης: Οι υπεύθυνοι για τη νίκη του ΑfD στη Γερμανία έχουν ονοματεπώνυμο | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Τη στιγμή που η Γερμανία μετρά τις πληγές της από την ιστορική άνοδο της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στις ομοσπονδιακές εκλογές, ο Σωκράτης Αρβανίτης, υποψήφιος του ΣΥΡΙΖΑ και εκπρόσωπος του κόμματος για την εξωτερική πολιτική, δεν διστάζει να υποδείξει τους «ενορχηστρωτές» της επιτυχίας της. Με αιχμηρό τόνο, ο Αρβανίτης τοποθετεί την ευθύνη όχι στους ψηφοφόρους, αλλά σε συγκεκριμένα πρόσωπα της ευρωπαϊκής και γερμανικής συντηρητικής παράταξης, ανοίγοντας ένα μέτωπο κριτικής που εκτείνεται από το Βερολίνο έως τις Βρυξέλλες.

Το βασικό επιχείρημα του Αρβανίτη εδράζεται στην στρατηγική εξομάλυνσης της ακροδεξιάς που ακολούθησαν τα τελευταία χρόνια η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) υπό τον Φρίντριχ Μερτς, αλλά και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) με πρωτοστάτη την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η ρητορική του Μερτς για «περιορισμό της μετανάστευσης» μέσω της συνεργασίας με κόμματα της αντιπολίτευσης, συμπεριλαμβανομένου του AfD, έσπασε το λεγόμενο «τείχος προστασίας» (Brandmauer) που κρατούσε την ακροδεξιά σε καραντίνα. Αυτή η ολισθηρή πορεία, σύμφωνα με τον Αρβανίτη, δεν ήταν ατύχημα αλλά συνειδητή επιλογή που νομιμοποίησε την ατζέντα του AfD, μετατρέποντάς το σε αποδεκτό συνομιλητή για σημαντικό μέρος του εκλογικού σώματος.

Η κριτική, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στην εσωτερική γερμανική σκακιέρα. Ο Αρβανίτης στρέφει τα πυρά του και στην ηγεσία της ευρωπαϊκής δεξιάς, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική της λιτότητας και η διαχείριση των διαδοχικών κρίσεων (ενέργεια, πόλεμος στην Ουκρανία, μετανάστευση) δημιούργησαν το έδαφος για την άνθηση του εθνικολαϊκισμού. Η φον ντερ Λάιεν, επιδιώκοντας την επανεκλογή της και την εξασφάλιση μιας πλειοψηφίας, έκανε ανοιχτές διακηρύξεις συνεργασίας με ακροδεξιά κόμματα σε επίπεδο ΕΕ, όπως η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι. Αυτή η πολιτική των δύο μέτρων και δύο σταθμών – άλλοτε απόρριψη και άλλοτε αγκαλιά, ανάλογα με το πολιτικό κόστος – υπονομεύει κάθε επιχείρημα ότι η ευρωπαϊκή κεντροδεξιά αποτελεί ανάχωμα στον εξτρεμισμό.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η άρση του «τείχους προστασίας» από τον Μερτς θεωρείται κομβικό σημείο καμπής που έδωσε θεσμική νομιμοποίηση στο AfD, ενισχύοντας την απήχησή του σε συντηρητικούς ψηφοφόρους.
• Η στρατηγική της φον ντερ Λάιεν για συνεργασία με την ακροδεξιά σε επίπεδο ΕΕ (π.χ. με την κυβέρνηση Μελόνι) αποδυναμώνει την αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι σε εντεινόμενα αυταρχικά φαινόμενα.
• Η αντιμετώπιση της ανόδου της ακροδεξιάς δεν μπορεί να γίνει με υιοθέτηση της ατζέντας της, αλλά με ουσιαστική κοινωνική πολιτική και προστασία των θεσμών, όπως επισημαίνει ο Αρβανίτης.

Γιατί έχει σημασία: Η ανάλυση του Αρβανίτη αποτυπώνει μια βαθύτερη ανησυχία που διατρέχει ολόκληρη την ευρωπαϊκή αριστερά και τους φιλελεύθερους κύκλους: ότι η ήττα της σοσιαλδημοκρατίας και η συρρίκνωση του πολιτικού κέντρου δεν είναι αναπόφευκτη, αλλά αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, όπου το πολιτικό σκηνικό στην Ευρώπη αναδιατάσσεται ραγδαία. Το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι αν θα αντισταθεί η δημοκρατία, αλλά αν οι παραδοσιακές δυνάμεις θα βρουν το θάρρος να υπερασπιστούν τις αρχές τους, αποφεύγοντας τον μιμητικό ανταγωνισμό με αυτούς που υποτίθεται ότι καταπολεμούν. Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα καθορίσει το μέλλον της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.