Τασούλας: «Να μην ξεχνάμε τα εγκλήματα της Βιάννου, οι γερμανικές αποζημιώσεις είναι διεκδικήσιμες»

Lead: Στη σκιά της επετείου για τη σφαγή της Βιάννου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας έστειλε διπλό μήνυμα: αφενός ότι η μνήμη των 461 αμάχων που εκτελέστηκαν από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής παραμένει ζωντανή, αφετέρου ότι το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων δεν έχει κλείσει και παραμένει νομικά και ηθικά διεκδικήσιμο. Η δήλωσή του δεν αποτελεί απλή τελετουργική αναφορά· εντάσσεται σε μια μακρά διαπραγμάτευση που η Αθήνα επαναφέρει σταθερά, παρά την πάγια άρνηση του Βερολίνου.

Η σφαγή της Βιάννου, τον Σεπτέμβριο του 1943, υπήρξε μία από τις πιο βίαιες αντιποίνσεις των γερμανικών δυνάμεων κατοχής στην Κρήτη. Σε αντίποινα για την αντίσταση των κατοίκων, τα ναζιστικά στρατεύματα εκτέλεσαν συστηματικά άνδρες, γυναίκες και παιδιά, ισοπεδώνοντας χωριά και αφήνοντας πίσω τους ένα τοπίο τρόμου. Η αναφορά Τασούλα δεν είναι απλώς ιστορική υπενθύμιση· λειτουργεί ως πολιτική πίεση προς τη Γερμανία, η οποία διαχρονικά υποστηρίζει ότι το ζήτημα των αποζημιώσεων έχει διευθετηθεί με τη Συνθήκη «2+4» του 1990 και τις μεταγενέστερες διμερείς συμφωνίες. Η ελληνική πλευρά, ωστόσο, επιμένει ότι οι αξιώσεις για τις θηριωδίες της κατοχής, συμπεριλαμβανομένου του κατοχικού δανείου, δεν έχουν παραγραφεί.

Το ενδιαφέρον της τοποθέτησης έγκειται στο γεγονός ότι προέρχεται από τον ανώτατο πολιτειακό άρχοντα, γεγονός που της προσδίδει θεσμικό βάρος πέραν της κομματικής αντιπαράθεσης. Παράλληλα, καταδεικνύει ότι η ελληνική διπλωματία εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τις επετείους ως όχημα για να κρατά ανοιχτό ένα ζήτημα που παραμένει ευαίσθητο στην κοινή γνώμη. Η αναφορά στις «διεκδικήσιμες» αποζημιώσεις δεν είναι τυχαία διατύπωση: υποδηλώνει ότι η Αθήνα δεν εγκαταλείπει τη νομική οδό, ακόμη κι αν οι πιθανότητες επιτυχίας παραμένουν αβέβαιες.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η σφαγή της Βιάννου τον Σεπτέμβριο του 1943 στοίχισε τη ζωή σε 461 αμάχους, στο πλαίσιο των ναζιστικών αντιποίνων κατά της κρητικής αντίστασης.
• Η Γερμανία θεωρεί ότι οι αποζημιώσεις έχουν κλείσει νομικά, ενώ η Ελλάδα επιμένει ότι οι αξιώσεις για θηριωδίες και κατοχικό δάνειο παραμένουν ενεργές.
• Η δήλωση Τασούλα εντάσσεται σε μια συστηματική προσπάθεια να κρατηθεί το ζήτημα στην πολιτική ατζέντα, ενόψει και των ευρωπαϊκών συζητήσεων για την ιστορική μνήμη.

Γιατί έχει σημασία: Πέρα από τη συμβολική διάσταση, η αναφορά του Προέδρου της Δημοκρατίας υπενθυμίζει ότι η διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων δεν είναι παρελθόν αλλά ενεργή πολιτική εκκρεμότητα. Σε μια εποχή που η Ευρώπη επαναδιαπραγματεύεται την ιστορική της μνήμη, η Ελλάδα επιχειρεί να μετατρέψει το ηθικό χρέος σε νομική και πολιτική πίεση, ακόμη κι αν το Βερολίνο παραμένει αμετακίνητο.