Άρχισαν τα όργανα στο Παρίσι για τον προϋπολογισμό: «Περάστε τον χωρίς πλειοψηφία», υπονοεί ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας

Lead: Σε μια κίνηση που πυροδοτεί νέες πολιτικές εντάσεις στη Γαλλία, ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας, Εμανουέλ Μουλέν, άφησε να εννοηθεί ότι ο προϋπολογισμός της χώρας θα μπορούσε να περάσει ακόμη και χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία, καλώντας τον πολιτικό κόσμο να «αναλάβει τις ευθύνες του». Η δήλωση, που έγινε στο περιθώριο διεθνούς συνεδρίου, αποτελεί την πιο σαφή μέχρι σήμερα παρέμβαση του κεντρικού τραπεζίτη στο ευαίσθητο ζήτημα της δημοσιονομικής διαχείρισης, την ώρα που η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένες πιέσεις για συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.

Η τοποθέτηση Μουλέν δεν είναι τυχαία. Η Γαλλία έχει εισέλθει σε περίοδο πολιτικής αστάθειας, με τη σύνθεση του Κοινοβουλίου να μην εξασφαλίζει άνετη πλειοψηφία για την κυβέρνηση. Σε αυτό το πλαίσιο, η προοπτική ενός προϋπολογισμού που εγκρίνεται με έκτακτες διαδικασίες –όπως το άρθρο 49.3 του γαλλικού Συντάγματος– επανέρχεται στο προσκήνιο. Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας φαίνεται να προειδοποιεί ότι η παράλυση δεν είναι επιλογή: η καθυστέρηση στην ψήφιση του προϋπολογισμού θα έθετε σε κίνδυνο την αξιοπιστία της χώρας στις αγορές και θα περιέπλεκε τη σχέση της με τις Βρυξέλλες, ιδίως μετά την ενεργοποίηση των νέων δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ.

Η αναφορά του Μουλέν σε «ευθύνες» λειτουργεί ως έμμεση πίεση προς τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά και ως υπενθύμιση προς την κυβέρνηση ότι η δημοσιονομική σταθερότητα αποτελεί προτεραιότητα πάνω από τις πολιτικές ισορροπίες. Ωστόσο, η πρόταση για έγκριση προϋπολογισμού χωρίς πλειοψηφία εγείρει σοβαρά ζητήματα δημοκρατικής νομιμοποίησης. Στη γαλλική πολιτική παράδοση, η προσφυγή σε τέτοιες διαδικασίες έχει στοιχίσει στο παρελθόν πολιτικό κόστος, ενώ ενισχύει τη ρητορική περί «τεχνοκρατικής διακυβέρνησης» και αποξένωσης των πολιτών.

Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Το spread των γαλλικών ομολόγων έναντι των γερμανικών αποτελεί βαρόμετρο της εμπιστοσύνης των επενδυτών, και οποιαδήποτε ένδειξη πολιτικής αβεβαιότητας μπορεί να μεταφραστεί σε αυξημένο κόστος δανεισμού. Παράλληλα, η Κομισιόν έχει καταστήσει σαφές ότι οι δημοσιονομικοί στόχοι δεν είναι διαπραγματεύσιμοι, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών για το Παρίσι.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας υπονόησε ότι ο προϋπολογισμός μπορεί να εγκριθεί χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία, επικαλούμενος την ανάγκη ανάληψης ευθυνών.
• Η Γαλλία βρίσκεται υπό πίεση να συμμορφωθεί με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες, την ώρα που η πολιτική σύνθεση του Κοινοβουλίου δεν εξασφαλίζει σταθερές πλειοψηφίες.
• Η προσφυγή σε έκτακτες συνταγματικές διαδικασίες, όπως το άρθρο 49.3, ενδέχεται να προκαλέσει νέες πολιτικές αντιδράσεις και να εντείνει τη συζήτηση περί δημοκρατικής νομιμοποίησης.

Γιατί έχει σημασία: Η παρέμβαση Μουλέν σηματοδοτεί τη μετάβαση από την τεχνική διαχείριση στην ανοιχτή πολιτική πίεση. Σε μια συγκυρία όπου η Γαλλία ισορροπεί ανάμεσα στη δημοσιονομική προσαρμογή και την πολιτική σταθερότητα, το δίλημμα «προϋπολογισμός με ή χωρίς πλειοψηφία» δεν αφορά μόνο λογιστικά μεγέθη. Αφορά την ίδια τη λειτουργία της δημοκρατίας και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. Ο τρόπος με τον οποίο θα επιλυθεί αυτή η εξίσωση θα καθορίσει όχι μόνο την οικονομική πορεία της χώρας, αλλά και το πολιτικό της μέλλον ενόψει των επόμενων εκλογικών αναμετρήσεων.