Η Ευρώπη των αδρανών | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η Ευρώπη γερνάει, αλλά δεν εργάζεται. Την ώρα που οι αγορές εργασίας σε Γερμανία, Ιταλία και Γαλλία αναζητούν απεγνωσμένα χέρια, εκατομμύρια πολίτες παραμένουν εκτός παραγωγικής διαδικασίας. Το φαινόμενο των «αδρανών» – όσων δεν εργάζονται ούτε αναζητούν ενεργά εργασία – έχει μετατραπεί σε δομικό εμπόδιο για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, με τις Βρυξέλλες να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το ποσοστό του πληθυσμού ηλικίας 20-64 ετών που χαρακτηρίζεται ως αδρανές παραμένει πεισματικά υψηλό σε αρκετές χώρες-μέλη. Η τάση δεν εξηγείται μόνο από την ανεργία. Πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο: η γήρανση του πληθυσμού αποσύρει μαζικά εργαζόμενους από την αγορά, η υπογεννητικότητα στερεί τις επόμενες γενιές εργατικού δυναμικού, ενώ η παράταση των σπουδών καθυστερεί την είσοδο των νέων στην παραγωγή. Την ίδια στιγμή, οι γυναίκες παραμένουν υποεκπροσωπημένες σε πολλές ειδικότητες, ενώ άτομα με αναπηρία ή χρόνιες παθήσεις συχνά αποκλείονται σιωπηρά.

Η μετανάστευση λειτουργεί ως προσωρινό ανάχωμα. Εργαζόμενοι από τρίτες χώρες καλύπτουν κενά σε τομείς όπως η υγεία, οι κατασκευές και η τεχνολογία. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές, η εξάρτηση από εισαγόμενο εργατικό δυναμικό δεν συνιστά βιώσιμη στρατηγική. Οι πολιτικές ενσωμάτωσης παραμένουν κατακερματισμένες, οι άδειες εργασίας εκδίδονται με γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, και η κοινωνική αποδοχή δεν είναι δεδομένη. Παράλληλα, η Ευρώπη ανταγωνίζεται πλέον ΗΠΑ, Καναδά και Αυστραλία για τους ίδιους εξειδικευμένους μετανάστες – έναν ανταγωνισμό που δύσκολα κερδίζει με το σημερινό θεσμικό πλαίσιο.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Το ποσοστό αδράνειας στην ΕΕ παραμένει υψηλό, με τις γυναίκες και τους νέους εκτός αγοράς εργασίας να αποτελούν σημαντικό μέρος του προβλήματος.
• Η μετανάστευση καλύπτει μέρος των κενών, αλλά η έλλειψη ολοκληρωμένης πολιτικής ενσωμάτωσης περιορίζει τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητά της.
• Χωρίς γενναίες μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση, τη φορολογία και την πρόνοια, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει την παραγωγική της βάση μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Γιατί έχει σημασία: Το δημογραφικό δεν είναι απλώς στατιστική απεικόνιση. Είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται – ή καταρρέει – το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο. Λιγότεροι εργαζόμενοι σημαίνει λιγότερα έσοδα για συντάξεις, υγεία και παιδεία. Αν η Ευρώπη συνεχίσει να αντιμετωπίζει την αδράνεια ως φυσική συνέπεια της γήρανσης και όχι ως πολιτική πρόκληση, τότε η συζήτηση δεν θα αφορά την ανάπτυξη αλλά την επιβίωση.