Ο που ακλουθάει γάιδαρο μυρίζει τις πορδές του | Επικαιρότητα στο LivePress.gr

Lead: Η εικόνα ενός γαϊδάρου, παρατημένου σε ένα άγονο κτήμα, να ψήνεται ολημερίς στο λιοπύρι, δεν είναι απλώς ένα συγκινητικό στιγμιότυπο. Είναι μια ωμή μεταφορά για την εγκατάλειψη, την αδιαφορία και την αλαζονεία που διαπερνούν τη σύγχρονη κοινωνία μας, όπου το «χρήσιμο» απορρίπτεται όταν πάψει να παράγει, και το «άγριο» εξημερώνεται μόνο για να υπηρετήσει πρόσκαιρα συμφέροντα.

Το ζώο, με τη μοϊκάνα χαίτη και τα χαϊμαλιά να απαστράπτουν κάτω από τον ήλιο, περιγράφεται ως πλάσμα χωρίς χαλινάρι και πάστουρο, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Η έλλειψη εξάρτησης δεν σημαίνει ελευθερία, αλλά εγκατάλειψη. Σε έναν κόσμο που τρέχει με ιλιγγιώδεις ταχύτητες, το γαϊδούρι στέκεται ακίνητο, δεμένο με την αδράνεια της μοίρας του. Η εικόνα του στα γκρεμνάρια ενός άγονου κτήματος παραπέμπει ευθέως σε ανθρώπινες καταστάσεις: σε ηλικιωμένους που μένουν πίσω, σε εργαζόμενους που αντικαθίστανται από μηχανές, σε ιδέες που θεωρούνται ξεπερασμένες.

Η επιλογή της λέξης «ψήνεται» δεν είναι τυχαία. Δεν πρόκειται για ένα ήρεμο ηλιοβασίλεμα, αλλά για μια αργή, βασανιστική διαδικασία που συντελείται υπό το βλέμμα όλων. Ποιος ευθύνεται, όμως, για αυτή την εγκατάλειψη; Η απάντηση είναι πολυεπίπεδη. Από τη μία, η λογική της παραγωγικότητας που απορρίπτει ό,τι δεν αποφέρει κέρδος. Από την άλλη, η συλλογική μας απάθεια, που μας κάνει να προσπερνάμε το πρόβλημα, εστιάζοντας στη δική μας καθημερινή επιβίωση. Το γαϊδούρι, σύμβολο πείσματος και αντοχής, έχει γίνει το θύμα της δικής του φύσης: δεν διαμαρτύρεται, δεν δραπετεύει, απλώς υπομένει.

Η περιγραφή αυτή, που έρχεται από την ΕφΣυν, λειτουργεί ως καθρέφτης. Μας καλεί να αναρωτηθούμε πόσες φορές έχουμε δει έναν «γάιδαρο» στη ζωή μας και στρίψαμε το βλέμμα. Πόσες φορές η κοινωνία μας έχει αφήσει στο περιθώριο ανθρώπους και ζώα, θεωρώντας τα δεδομένα και αναλώσιμα. Η εικόνα του ζώου με τα απαστράπτοντα χαϊμαλιά, που κανείς δεν φροντίζει, είναι μια ειρωνεία: η φροντίδα που κάποτε του πρόσφεραν, πιθανώς ως ανταπόδοση για την εργασία του, έχει εξαφανιστεί, αφήνοντας πίσω μόνο το κενό στολίδι της προηγούμενης χρησιμότητάς του.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η εικόνα του εγκαταλελειμμένου γαϊδάρου αποτελεί σύμβολο της κοινωνικής και οικονομικής εγκατάλειψης που βιώνουν πολλοί άνθρωποι και ζώα στη σύγχρονη Ελλάδα.
• Η αναφορά στα «χαϊμαλιά» και στη «μοϊκάνα χαίτη» υποδηλώνει ότι το ζώο δεν είναι αδέσποτο από τη φύση του, αλλά έχει εγκαταλειφθεί από τον ιδιοκτήτη του, γεγονός που εντείνει την τραγικότητα της κατάστασης.
• Το άρθρο της ΕφΣυν λειτουργεί ως αλληγορία για την αλαζονεία της εξουσίας και την αδιαφορία των πολιτών απέναντι σε ό,τι θεωρείται πλέον άχρηστο ή μη παραγωγικό.

Γιατί έχει σημασία: Η ιστορία αυτού του γαϊδάρου δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Είναι μια υπενθύμιση ότι ο πολιτισμός μας κρίνεται από τον τρόπο που μεταχειρίζεται τους πιο αδύναμους. Αν επιτρέπουμε να ψήνεται ένα ζώο στο λιοπύρι χωρίς να αντιδρούμε, πόσο έτοιμοι είμαστε να υπερασπιστούμε ανθρώπινα δικαιώματα, κοινωνικές παροχές και αξίες; Η απάθεια είναι ο πρώτος σύμμαχος της αδικίας. Το γαϊδούρι μπορεί να μην έχει φωνή, αλλά η σιωπή του αντηχεί πιο δυνατά από κάθε κραυγή, καλώντας μας σε μια πράξη ευθύνης και ενσυναίσθησης πριν είναι πολύ αργά.