Σαμάνοι και «σαμανική ιατρική»: Τι κρύβεται πίσω από την υπόσχεση «θεραπείας» | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Η «σαμανική ιατρική» επιστρέφει στο προσκήνιο μέσα από μια ιατρική υπόθεση υψηλής δημοσιότητας, αποκαλύπτοντας ένα φαινόμενο που συνδυάζει την εναλλακτική θεραπευτική παράδοση με τη σύγχρονη εμπορευματοποίηση της υγείας. Πίσω από τον όρο κρύβεται ένας ολόκληρος κόσμος πεποιθήσεων, πρακτικών και —συχνά— αμφιλεγόμενων οικονομικών συναλλαγών.

Η αναφορά σε «σαμανική ιατρική» σε επαγγελματικό βιογραφικό, δίπλα σε βοτανική, βελονισμό και ομοιοπαθητική, δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια σταθερή διείσδυση εναλλακτικών πρακτικών στον χώρο της υγείας, με τη σφραγίδα της «ολιστικής προσέγγισης». Ο σαμανισμός, ως πνευματική παράδοση αυτοχθόνων πληθυσμών, μετατρέπεται συχνά σε εμπορικό προϊόν: σεμινάρια, θεραπείες, βιβλία και διαδικτυακά προγράμματα υπόσχονται λύση σε χρόνια προβλήματα υγείας. Το ζήτημα δεν είναι μόνο πολιτισμικό ή ανθρωπολογικό. Είναι πρωτίστως ζήτημα ρύθμισης, ενημέρωσης και προστασίας του καταναλωτή-ασθενούς. Όταν ένας επαγγελματίας υγείας ενσωματώνει μη τεκμηριωμένες πρακτικές στο βιογραφικό του, δημιουργείται σύγχυση ως προς το τι είναι επιστημονικά αποδεκτό και τι όχι. Η σαμανική «θεραπεία» δεν υποκαθιστά την ιατρική φροντίδα, ούτε μπορεί να διαφημίζεται ως ισότιμη εναλλακτική. Παράλληλα, η έλλειψη σαφούς νομοθετικού πλαισίου για τις εναλλακτικές θεραπείες στην Ελλάδα αφήνει περιθώρια για καταχρηστικές πρακτικές. Οι ασθενείς, συχνά σε ευάλωτη ψυχολογική κατάσταση, στρέφονται σε «θεραπευτές» που υπόσχονται γρήγορα αποτελέσματα. Η οικονομική διάσταση είναι επίσης κρίσιμη: οι υπηρεσίες αυτές κοστίζουν, δεν καλύπτονται από ασφαλιστικά ταμεία και συχνά λειτουργούν σε γκρίζα ζώνη φορολόγησης. Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο μια μεμονωμένη υπόθεση. Αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ πολίτη και συστήματος υγείας.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η «σαμανική ιατρική» δεν αναγνωρίζεται ως επιστημονική ειδικότητα από την ιατρική κοινότητα.
• Η ένταξή της σε βιογραφικά επαγγελματιών υγείας εγείρει ζητήματα δεοντολογίας και ενημέρωσης του κοινού.
• Η ζήτηση για εναλλακτικές θεραπείες αυξάνεται, αλλά η απουσία ρυθμιστικού πλαισίου αφήνει περιθώρια εκμετάλλευσης.

Γιατί έχει σημασία: Η υπόθεση αυτή δεν αφορά μόνο ένα πρόσωπο ή μια κατηγορία. Αποκαλύπτει την ανάγκη για σαφείς κανόνες, επιστημονική διαφάνεια και ενίσχυση της υγειονομικής παιδείας των πολιτών. Σε μια εποχή που η παραπληροφόρηση για την υγεία διαδίδεται ταχύτατα, η διάκριση ανάμεσα στη θεραπεία και στην ψευδοθεραπεία είναι ζήτημα δημόσιας προστασίας.