Η αισθητική του ενός και αδιαίρετου… | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Στη Via Margutta της Ρώμης, τον δρόμο που έγινε θρύλος ως «οδός των καλλιτεχνών», η Fontana degli Artisti στέκει ως ένα σιωπηλό σχόλιο για την αισθητική της ενότητας. Το ίδιο μοτίβο — το ένα και αδιαίρετο — επανέρχεται σήμερα με απροσδόκητο τρόπο στην οικονομική σκέψη: όχι ως ρομαντική νοσταλγία, αλλά ως εργαλείο ανάγνωσης της πολυδιάσπασης που χαρακτηρίζει τις αγορές, τις επιχειρήσεις και τις πολιτικές.

Η αναφορά στη ρωμαϊκή κρήνη δεν είναι διακοσμητική. Η Ναυτεμπορική επιλέγει ένα σύμβολο που ενώνει την τέχνη με τον δημόσιο χώρο για να θέσει ένα ερώτημα που απασχολεί όλο και περισσότερο αναλυτές: μπορεί η οικονομία να λειτουργήσει ως ένα αδιαίρετο σύνολο, όταν κάθε κρίκος της αλυσίδας — από την ενέργεια και τις πρώτες ύλες μέχρι την τελική κατανάλωση — διεκδικεί τη δική του αυτονομία; Η απάντηση που αναδύεται είναι διττή. Αφενός, η κατακερματισμένη εφοδιαστική αλυσίδα και οι εθνικές βιομηχανικές πολιτικές δείχνουν προς την κατεύθυνση της απόσχισης. Αφετέρου, ο πληθωρισμός, τα επιτόκια και η κλιματική μετάβαση λειτουργούν ως ενοποιητικές δυνάμεις που δεν αφήνουν κανένα κράτος ή επιχείρηση έξω από το ίδιο πλαίσιο.

Η αισθητική του ενός και αδιαίρετου, λοιπόν, δεν περιγράφει μια αρμονική πραγματικότητα. Περιγράφει μια αναγκαιότητα. Όταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ρυθμίζει τα επιτόκια, το κάνει για το σύνολο της ευρωζώνης, ακόμη κι αν οι εθνικές οικονομίες βρίσκονται σε διαφορετικές φάσεις του κύκλου. Όταν μια διαταραχή στη διώρυγα του Σουέζ εκτοξεύει το κόστος μεταφοράς, το κύμα φτάνει ταυτόχρονα στη βιομηχανία της Γερμανίας και στο ράφι του ελληνικού σούπερ μάρκετ. Η αλληλεξάρτηση δεν είναι ιδεολογική επιλογή· είναι δομικό χαρακτηριστικό.

Το στοίχημα, επομένως, δεν είναι να διατηρηθεί μια εξιδανικευμένη ενότητα, αλλά να διαχειριστεί η ένταση ανάμεσα στην αυτονομία των μερών και στην ανάγκη για συντονισμό. Εκεί κρίνεται αν η αισθητική του ενός και αδιαίρετου θα παραμείνει σύμβολο ή θα γίνει πράξη.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Η Via Margutta και η Fontana degli Artisti χρησιμοποιούνται ως σύμβολο της ενότητας μέσα στην πολυμορφία, έννοια που μεταφέρεται στην οικονομική ανάλυση.
• Ο κατακερματισμός των εφοδιαστικών αλυσίδων και οι εθνικές βιομηχανικές πολιτικές εντείνουν την τάση προς την απόσχιση, την ώρα που πληθωρισμός και επιτόκια επιβάλλουν κοινό πλαίσιο.
• Η αλληλεξάρτηση των οικονομιών δεν είναι επιλογή αλλά δομικός περιορισμός, που απαιτεί συντονισμό αντί για απομονωτισμό.

Γιατί έχει σημασία: Σε μια εποχή που η πολιτική ρητορική ευνοεί τη διάσπαση και την εθνική περιχαράκωση, η οικονομική πραγματικότητα υπενθυμίζει ότι τα μέρη δεν μπορούν να ευημερήσουν ερήμην του όλου. Η αισθητική του ενός και αδιαίρετου δεν είναι νοσταλγία· είναι η συνθήκη που καθορίζει αν η επόμενη κρίση θα βρει τις οικονομίες συντονισμένες ή αλληλοσυγκρουόμενες.