Οταν η στέγη γίνεται «ηφαίστειο» | Οικονομία στο LivePress.gr

Lead: Από τη Μαδρίτη ως την Αθήνα και το Βερολίνο, η στέγη μετατρέπεται σε ένα «ηφαίστειο» που απειλεί την κοινωνική συνοχή της Ευρώπης. Το χάσμα μεταξύ του κόστους κατοικίας και του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών διευρύνεται διαρκώς, καθιστώντας τις μεγάλες πόλεις απρόσιτες για όλο και περισσότερα νοικοκυριά.

Η κρίση στέγασης δεν αποτελεί πλέον περιθωριακό φαινόμενο, αλλά κεντρικό ζήτημα της οικονομικής και κοινωνικής ατζέντας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έρχονται στο φως, τα ενοίκια και οι τιμές πώλησης ακινήτων έχουν αυξηθεί με ρυθμούς που ξεπερνούν κατά πολύ την αύξηση των μισθών, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μείγμα. Στην Αθήνα, το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα έντονο: οι τιμές των ενοικίων σε κεντρικές γειτονιές έχουν εκτιναχθεί, ενώ η προσφορά προσιτών κατοικιών συρρικνώνεται διαρκώς. Παράλληλα, η βραχυχρόνια μίσθωση μέσω πλατφορμών όπως το Airbnb έχει μετατρέψει χιλιάδες διαμερίσματα σε τουριστικά καταλύματα, αφαιρώντας κρίσιμο απόθεμα από τη μακροχρόνια αγορά. Η ίδια εικόνα παρατηρείται στη Μαδρίτη, τη Βαρκελώνη, τη Λισαβόνα και το Βερολίνο, όπου οι τοπικές κοινωνίες πιέζονται ασφυκτικά. Οι κυβερνήσεις, από την πλευρά τους, προσπαθούν να αντιδράσουν με μέτρα όπως πλαφόν στα ενοίκια, φορολόγηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και προγράμματα κοινωνικής κατοικίας. Ωστόσο, τα αποτελέσματα είναι συχνά αποσπασματικά και βραδυκίνητα, ενώ οι αγορές ακινήτων συνεχίζουν να λειτουργούν με όρους που ευνοούν τους επενδυτές έναντι των κατοίκων. Το ερώτημα που αναδύεται είναι αν η Ευρώπη μπορεί να βρει μια βιώσιμη ισορροπία ανάμεσα στην ελκυστικότητα των πόλεών της και στο δικαίωμα στη στέγαση.

Τι πρέπει να γνωρίζετε:

• Οι τιμές ενοικίων και ακινήτων αυξάνονται ταχύτερα από τους μισθούς σε όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, διευρύνοντας το χάσμα προσιτότητας.
• Η βραχυχρόνια μίσθωση αφαιρεί χιλιάδες κατοικίες από τη μακροχρόνια αγορά, εντείνοντας τον ανταγωνισμό και εκτοξεύοντας τις τιμές.
• Τα κυβερνητικά μέτρα παραμένουν κατακερματισμένα και συχνά αναποτελεσματικά απέναντι στις δυνάμεις της αγοράς.

Γιατί έχει σημασία: Η στέγαση δεν είναι απλώς ένα οικονομικό αγαθό· είναι θεμελιώδες δικαίωμα και προϋπόθεση για την κοινωνική σταθερότητα. Αν η Ευρώπη δεν καταφέρει να αναχαιτίσει αυτή την «ηφαιστειακή» πίεση, οι πόλεις της κινδυνεύουν να μετατραπούν σε προνομιακούς θύλακες για λίγους, εκτοπίζοντας τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα. Η επόμενη δεκαετία θα κρίνει αν η αστική Ευρώπη θα παραμείνει τόπος διαβίωσης ή θα γίνει άλλο ένα ακριβό τουριστικό σκηνικό.